روزنامه کثیرالانتشار سراسری صبح ایران
به دو زبان ترکی و فارسی

۱۳۹۶/۰۹/۲۰
روزنامه ساقی آذربایجان
آمار بازدید
  • کاربران حاضر: 2
  • بازدید امروز: 1,851
  • بازدید دیروز: 944
  • کل بازدید ها: 486,680
آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتیندا نغمه‌لر

نغمه‌لریمیزی نئچه گروپا بؤلمک اولور :
امَک نغمه‌لری، مراسیم نغمه‌لری، اووسون نغمه‌لری و… آشاغیدا اونلارین حاقّیندا معلومات وئریله‌جک:
۱ – امَک نغمه‌لری
‌امک نغمه‌لری اینسانلارین ان قدیم یارادایجیقلاریندان بیریسیدیر. ایلکین ‌اینسانلارین گؤردوکلری ایش دسته‌جمعی ایدی. هر ایش گروپو‌، ایشین آغیر یوکونو یونگولتمک اوچون بیر –بیریله اویغون طرزده معیّن ریتم ایله چالیشیردیلار‌، هر ایش مثلاُ آغیر بیر داشی دیغیرلاتماق‌، گمی سورمک‌، یئر شوخوملاماق و … دائما تکرار اولان منظم بیر حرکتلردیر‌، ‌اینسانلارین ایش پروسه‌سینده موزون حرکتلری واردیر، مثلا بیر-بیر ایله ایرَلی گئدیب، دالی چکیلر‌، اللرینی بیرلیکده قووزاییب، ائندیریردیلر. …ائله بو ریتملرله اویغون ایلک موسیقی‌لر و ایلک رقصلر یارانمیشدیر.
دئمه‌لی مشترک ایش گؤرونجه‌، ایشین معیّن ریتمی‌،‌ بدن‌، ال و آیاقلارین موزون حرکتی‌، چکیش‌لرین و باشقا ایش وسیله‌لرینین بیرـ بیریله توخونما سسی، ‌‌اینسان نفسلرینین بیر –بیرینه قووشوب، بیرلشمه‌سی معیّن ریتم و‌ هاوا یارادیر. همین‌ هاوا و موسیقی‌ایله اویغون بعضا ‌اینسانلارین آرزو‌، عمللرینی تمثیل ائدن سؤزلر ده اورتایا چیخیر و بئله‌لیکله امک نغمه‌لری یارانیر.
بیلدیگینیز کیمی آفریقا و استرالیا و آمازون مئشه‌لرینده هله ده بیر پارا قبیله‌لر چوخ بدوی شکیلده یاشاییرلار، ‌اونلارین حاقّیندا ائتنولوژیک مطالیعه‌لر‌، بیر چوخ خلق یارادیجیلیغی‌نین منشأینی او جومله‌دن امک نغمه‌لرینین منشأینی آیدینلاشدیریر.
آشاغیداکی ایکی میثال امک نغمه‌لرینین نئجه یارانماسی حاقّیندا جانلی میثال اولا بیلر:
بوتون اورتا آفریقادا شاهید اولدوغو بیر صحنه‌‌نی بیزیم اوچون بئله تصویر ائدیر :
بیر گئجه آغ دریلی بیر تاجیرین اجیر ائتدیگی قارا ایشچیلر‌، اود یاندیریب‌، دؤره‌سینده اوتورموشدولار‌، اؤز آرزو‌، دیلکلرینی شعر کیمی ترنّم ائدیردیلر. اونلار او قده ر شعر قوشدولار کی یوخویا گئتدیلر، هر دفعه بیر نفر بیر میصراع سؤیله‌ییر و‌ هامی بیر سسله پوتی –پوتی دئییردیلر (پوتی قورد آنلامیندادیر ).
آغ دریلی ساحیل بویو گئدینجه،
پوتی ـ پوتی.
بیز گئدریک او ظالیمین آردینجا،
پوتی ـ پوتی.
ظالیم بیزه الجه چؤرک وئرینجه،
پوتی ـ پوتی .
بیز کئچریک دره‌لردن‌، دوزلردن،
پوتی ـ پوتی .
بو دؤولتلی بزیرگانین دالینجا،
پوتی ـ پوتی.
باشقا بیر موسافر یئنه اورتا آفریقادا تونقا قبیله‌سینده بیر اوغلان اوشاغین گؤرورکی اؤز آغ دریلی اربابی اوچون داش قیریر و بو نغمه‌‌نی اوخویور:
بیزی سؤیورلر. ائهه…
بیزی دؤیورلر. ائهه…
ایچیب قهوه‌‌نی، ائهه…
بیزه وئرمیرلر. ائهه…
او ائهه دئییرکن چکیجی داشا چیرپیر، کؤکسونو اؤتوروردو.
ایران تورکلری بیر چوخ ایش ساحه‌سینده او جومله‌دن جوت سورنده‌،‌قویون ساغاندا‌،‌یون أییرنده‌، بالیقچیلیقدا‌، اووچولوقدا‌، خالچا توخویاندا و …اؤزونه مخصوص نغمه‌لر اوخویارلار‌،‌میثال اوچون آشاغیداکی نمونه‌لری ارائه وئریریک :
۱-۱ – پامبیق آتما نغمه‌سی:
آذربایجاندا پامبیق آتان حالاجلار پامبیق آتا –آتا بو نغمه‌‌نی اوخویارمیشلار :
پم، پم‌، پلّاجم‌،
پامبیق آتارام‌، حلّاجم‌،
پامبیق آتارام نه‌یین اوچون؟
پامبیق آتارام خانیم اوچون .
خانیمدا بیر پول گؤرموشم‌،
پامبیق آتارام اونون اوچون .
پم‌،پم‌، پلاّجم‌،
پامبیق آتارام حلاّجم.
بو نغمه‌‌ده (پم‌،‌پم ) سسلری پامبیق آتانین تئله ووردوغو ضربه‌لرین تؤرتدیگی سسله عئینیدیر. نغمه‌‌نین ریتمی ایسه‌، ایشین اؤز طبیعی ریتمیدیر .
۱-۲ – داش توپلاما نغمه‌سی:
آغری داغینین اتگینده کی زمیلرده چوخلو داش وار‌، اکینچیلر هر ایل ایشه باشلامازدان قاباق‌،‌بیرلیکده داشلاری زمیلردن ییغیب قیراغا آتیرلار‌،‌و ایش گؤره-گؤره بو نغمه‌‌نی اوخویورلار :
باخ زمینین داشینا،
وور اربابین باشینا !
بئله کی داشی زمیدن قالدیراندا بیرینجی میصراعی «باخ زمی‌نین داشینا» و اونو آپاریب زمی‌نین قیراغینا آتارکن ایکینجی میصراعی «وور اربابین باشینا» اوخویورلار .

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz
همگام با تبریز 2018
اشتراک پیامک

برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید

اشتراک ایمیلی

اشتراک روزنامه

عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.

اشتراک یکساله: 340 هزار تومان

اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان

ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.

درخواست اشتراک آنلاین

نظرسنجی

وب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

نمایش نتایج

Loading ... Loading ...
سامانه پیامکی
آذربایجانین گوزه للیک لری
پیگیری وعده مسئولان
تصویر روز