آشیق و عاشیق دئییشمه لری

بیر مدتدیر مختلف جمعلرده آشیق یوخسا عاشیق یازماغین اوستونده تکراری مباحثه لر
اولور. سئوگیلی دوستلاریم، بیز هر نه ده
یازساق آشیق(عاشیق) اؤز یئرینده
و اؤز چالیب اوخوماغینـــدادیر
و بیزیم یازیمیـزا باخان دا دگیل
الحمدلله. آنجاق مسأله یه علمی
یاناشمـــــاق و اونو آکادمیک
آراشدیرماق بیزیم بورجوموزدور.
معلــــوم اولدوغو کیمی عاشیقلار
(آشیقلار)، صفویلر زامانی و بیر آز اوندان قاباق ظهور ائتمیش و صفویلر حاکمیتینده دولغونلاشیب و مختلف داستانلار و روایتلر یاراتمیشلار.
صفویلردن اؤنجه اوزانلیق مرحله سی و اوندان داها اؤنجه شامانلیق دؤورو کئچیرن آشیقلار، سرکرده شاه اسماعیل و سونرالار شاه عباس و عمومیتده صفوی شاهلارینین حمایه سین قازانیب و شاهِ ولایت ساییلان علی علیه السلامین عشقینده شعرلر قوشوب و هاوالار یاراتمیشلار و بو اوزدن صفوی شاهلاری علی عشقی باشدا اولماقلا، اونلاری «عاشق» آدلاندیرمیش.
صفوی شاهلارینین بو ایشی و بو عملی دقت ائدیلمه لیدیر و یالنیز بونا استناد ائدیب آشیق سؤزون عشقدن بیلمگیمیز بیر آز ساده لیکدیر. صفوی شاهلاری دؤورونده «باریت» و «توپ» سؤزلرین ده عرب سایاغی جمع مکسر ائدیب «بواریت» و «اتواپ» دئییب و یازیرمیشلار. ایندی بونلار عرب سؤزو اولدولارمی؟ اولا بیلمزلر عجبا!!!
آشیقلارین تاریخی متنلرده و دئمک اولار اسلامدان داها یوز ایللر اؤنجه(سومئر و ایلام کیمی مدنیتلرده) آدلاری «آشوک» گلمیش. ایندی ده اؤزبکلرده «آکین» ایشلنیر و بونلارین هر ایکیسی «آشیق» سؤزونون باشقا دئییملری اولا بیلر و عربده کی عشق سؤزونه ده باغلانماز. ترسینه سومئرلرین بیر چوخ سؤزلری عرب دیلینه داخل اولوب و هله ده ایشلنمکده دیر.
آشیقلار، تاریخ بویو و دگیشیک تورک اؤلکه لرینده مختلف آدلار ایله چاغیریلمیش و سسلنمیشلر: اوزان، وارساق، یانشاق، شامان، قامان، عاشیق، آشوک، آکین، عاشق و ….. آنجاق هر نه ده سسلنسه لر اؤز منلیکلرین ایتیرمه میش و اؤز مراملاری اوسته دایانان انسانلار اولوبلار و تورک ملتلری اونلارا حؤرمتله یاناشیب و اؤز مجلسلرینین یوخاری باشیندا اونلارا یئر آییریب و اؤز مجلسلرین اونلارا تاپشیرمیشلار.
ایندی گلدیک «آششیق» سؤزونه. «داوارلار»ین دیزیندن چیخان بیر تیکه سوموکدور و آذربایجاندا چوخ سئویلن و چوخ اوینانان یئرلی اویونلاردان بیرینین آدیدیر. سونرالار بو اویون، قومارا چئوریلدی و آرادان گئتدی. بیزیم نسلیمیز (۱۳۴۰-ین اوشاقلاری) بو اویونو چوخ یاخشی گؤروب
و خاطرلاییرلار.(عــــــلی منه یاشیل آششیق

وئرردی-اوستاد
شهریار) قــــدیمی
بؤیوک رادیولارین قاباقلاریندا
بیر دوگمه لر اولاردی؛ اونلارا دا آششیق دئییلیبدیر.
آشیق سازلارینین قولوندا، سازین تئللرین کؤکله مک اوچون بالاجا بورمالار وار، اونلارین دا آدی آششیقدیر. «آششیق» و «آشیق»ی قاتماغا و بیری-بیرینین یئرینه ایشلتمگه حاقیمیز یوخدور. ایشله دیریکسه معلوماتیمیزین آزلیغی یا دا سفسطه یه باش اوزاتماغیمیزین علامتیدیر. !!!! بیر آتالار سؤزو ده وار:
«دؤرد آششیقدان بیری سنین» و بونون دا بیر ماجراسی وار و بیر تاریخی حادثه ایله باغلیدیر.(قالسین)
اؤنریمیز: بو صنعتی و موسیقی نی آذربایجان و تورک ائللرینینکی بیلنلر «آشیق» یازسین. صفوی حاکمیتین ایزله ینلر «عاشیق» یازسین. بو آرادا آوارا گزنلر هردن اونو هردن بونو یازسینلار. آنجاق مباحثه یه گرک یوخدور و «آشیق» یا دا «عاشیق» اؤز چالیب اوخوماغینا دوام ائدیر..
چال آشیق چال سازی دیللندیر آماندیر یوخو آلدی گؤزومو ……
اورمو – بهرام اسدی

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
باخبر شدن از