آنچه مخالفان برجام باید بدانند

مایکل ســینگ مدیرعامل انســتیتو مطالعاتی بدون فیلتر خبرنگاران؟ واشــنگتن و مدیرعامل پیشین امور خاورمیانه در شــورای امنیــت ملــی ایــالات متحده ، مقاله ای را برای فارین پالیســی تدوین کرده که دیدگاه هــای موافقــان و مخالفان توافق هســته ای را مورد بررسی قرار می دهد . دیــدگاه هــا و مواضــع تهدید آمیــز دونالد ترامــپ در خصــوص عقب نشــینی و ترک برجام توســط ایــالات متحده ، باعث شــده این روزها حتی موافقان برجام نیز دیدگاهی متزلزل پیدا کنند با این وجود به اعتقاد ســینگ ، وجود خطر برای توافق هســته ای موضوعی جدید نیست و بــذر احتمــال نابــودی آن طی ســال های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ و در طــول مذاکرات کاشــته شــد . یعنی درست زمانی که اروپا و آمریکا بحث هــای متعددی در خصــوص مفاد این معاهــده داشــتند . منتقدان ترامــپ معتقدند ترامــپ هــر لحظــه مترصد فرصتی اســت تا معاهــده را بر هم بزند. اما تناقض اصلی وقتی آشــکار می شــود که توجه کنیــم ترامپ از یک ســو می توانــد بر هم زننده و از ســوی دیگر تثبیت کننده این توافق باشــد . زمانی که دولت اوباما توافق هسته ای را که به عنــوان طرح جامع اقدامات مشــترک ، یا JCPOA شــناخته می شــود برای بررسی در تابســتان ۲۰۱۵ به کنگره فرســتاد ، تمامی اعضــای جمهوریخواه کنگره، بــا همراهی شــماری از دموکرات ها بر ضد تصویب آن رای دادند. بنابرایــن تعــداد زیــادی از جمهوریخواه ها در خصــوص مواضع ضــد ایرانی ترامپ هیچ تردیــدی ندارند . افزون بر ایــن ها حتی اگر هــر کاندیدای جمهــوری خــواه دیگری نیز بــه جای ترامپ بــود برای مخالفــت با توافق هسته ای هیچ تردیدی از خود نشان نمی داد . چنیــن توافقــی نه تنهــا نیازمند یــک توافق بیــن المللــی اســت، بلکــه حمایــت از یک ائتــاف داخلــی را در کشــورهایی کــه به توافق رای می دهند، می طلبد. فقــدان چنیــن ائلافی در ایــالات متحده را مــی تــوان بــه مثابــه نشــانه ای روشــن از مشــکلات پیش رو تلقی کــرد. در حقیقت، نکته تعجب آور این است که رئیس جمهور ایــاالت متحده تا کنون قرارداد را لغو نکرده اســت . فارغ از اختالفــات درون حزبی بین دموکــرات هــا و جمهوریخــواه هــا ، لغــو قرارداد هســته ای یکی از وسوسه آمیز ترین اقداماتی اســت که رئیــس جمهوری ایاالت متحده توان آن را دارد . در حالــی کــه جزئیــات فنــی و مفصلی در ۱۵۹ صفحــه توافقنامــه وجــود دارد، امــا نقص های پرشــماری نیز توســط منتقدان در متــن توافقنامه رصد شــده اســت درواقع از دید منتقدان ســه مشــکل اصلی توافقنامه را تهدید می کند : نخســت این که JCPOA ایــران را برای ادامــه و یا افزایش قابلیت های ســاح های موشــکی و هسته ای خود محدود نمی کند ، در نتیجــه حتــی ایــن اجــازه را بــه ایــران می دهد تــا تحقیق و توســعه را برای بهبود ســانتریفیوژها و آزمایــش سیســتم هــای هسته ای ادامه دهد. دوم ایــن کــه توافــق هســته ای، کمــک می کند تا تحریم هایی که بر گستره وسیعی از فعالیت های ایران ســایه افکنده لغو شده و در نتیجه ایران با محدودیت های آزاردهنده گذشته خود خداحافظی کند. ســومین نکته نیز ایــن که توافق نمــی تواند ایــران را تا ابد محدود کنــد و نهایتا بین بازه زمانــی ۶ تا ۱۳ ســال آینده ایــران می تواند فعالیت های خود را از سر گیرد . شــاید بر اســاس همین موارد اســت که بین موافقــان و مخالفــان توافق هســته ای ایران اجمــاع نظر وجود ندارد . عــدم وجود یک توافق سیاسی دو جانبه در این باره بدان معنی است که حتی اگر ترامپ تهدیدهای خود را عملــی نکنــد، این معامله می تواند از ســوی کنگره تحت فشار شــدید قرار گرفته و حتی تا مرز ســقوط روابط ایــران و آمریکا پیش روی کنــد . ایــالات متحده نیز بــرای عملی کــردن تهدید های خود، مســیری هموار در پیش ندارد و ممکن اســت با متحدانش دچار مشکل شود . بخشــی از مشــکل منتقدان توافق به ســابقه ایــران در خصوص تاسیســات هســته ای باز می گردد . در شــرایطی کــه مقامات ایرانی اصرار دارند ، سایت های نظامی برای ورود بازرســان آژانس مجاز نیســتند.اما اگر ایران تمایل دارد توافقی مســتمر داشته باشد ، باید ســازش بیشتری نشــان دهد ، به ویژه این که موافقان ترامپ می گویند ایران ســابقه فریب آژانس را دارد . بر همین اساس هم است که کنگره برای جلوگیری از مشکالت احتمالی با ایران بایــد قوانینی را تدویــن و اطلاعات مــورد نیاز در خصوص ایــران را طبقه بندی کنــد . اکنون بازرســی آژانــس و تردید در خصوص فعالیت های هســته ای ایران تبدیل به اهرمی شده که توسط دولت ترامپ مورد استفاده قرار می گیرد . بریتانیــا، اتحادیــه اروپــا، فرانســه، آلمان و ایاالت متحده، اکثریت کمیســیون مشــترک هشــت عضو آژانس را تشکیل می دهند که تبصــره هــای مهم مربــوط به موافقــت نامه هســته ای را تصویــب می کننــد و هر گونه موضع مشــترک آنــان در خصــوص آینده ایــران در تصمیــم گیری در مــورد اجرای توافقنامه تعیین کننده اســت./ انتخاب

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz