روزنامه کثیرالانتشار سراسری صبح ایران
به دو زبان ترکی و فارسی

۱۳۹۷/۰۸/۲۵
روزنامه ساقی آذربایجان
آمار بازدید
  • کاربران حاضر: 0
  • بازدید امروز: 60
  • بازدید دیروز: 704
  • کل بازدید ها: 872,262
ادبیاتیمیزدا مناجاتا قیسّا بیر باخیش

مناجات، هر انســـانین
اؤز یارادانی ایلــه واسـطه
‌ سیز دانیشماغیدیر.
هر انسان اؤز اؤیگـــولرین،
حمـــد و ثنالارین، تعــــریف
و مدحـــلرین و أن گـــؤزل
سؤزلرین آنجاق اؤز آلـــلاهینا
دانیشــــــــا بیلر و بو دانیشماقدا اؤز
تانریسیندان گوج آلار، اونا سویکنر
و اونا گـــووه‌نرک قارشینداکی
چتینلیکلری قالدیرار. انسان اؤز خیال
عالمینده گاهدان اؤزونو چوخ گوجلو
گؤرسه ده باشقا بیر باخیمدان چوخ
گوجسوز و فنا بیر وارلیقدیر. بو فنــا
وارلـــــیق، گوج و قدرت صاحبی اولماق
اوچـــون اؤزونو گوجلو و قادر بیر وارلیغا
باغلامالیدیر. انسانلارین چوخو ائله بورادا سهوه اوغراییرلار. خطا گئدیرلر. چاشیرلار. دولاشیرلار و یولدان آزیرلار.
انسانلار اؤزلرینه سویکنه‌جک آختارمادا گاهدان گؤرورسن تانری تعالا یئرینه اؤزلرینین تایی و حتی اؤزلریندن ضعیف اولان بیر انسانا دایانیرلار. اونو مدح ائدیرلر و اوندان اومو اومورلار. بو انسانلارین بیر تعدادی اؤز مقاملارینا، اؤز ثروتلرینه، قوْللارینین قدرتینه، حکملرینین آخارینا آلدانیرلار. اؤزلرین قدرت صاحبی بیلیب باشقا انسانلاری ازمگه چالیشیرلار. اؤزلرین اونلاردان اوستون توتورلار. بونلار هامیسی خطادیر و خطاکار انسانین سونو فنادیر. قدرت، ثروت، دولت، حکمرانلیق و بوتون بو کیمی شئیلر فنا عالمینین وارلیقلاریدیر و فنا عالمینین اؤزو کیمی فنایا اوغراماغا محکوم.
دوزگون انسان و ایلاهی بیر بشر اؤزون عالمین وارلیقلارینا دگیل، عالمین یارادانینا باغلایار. اونا مدحیه‌لر دئیه‌ر. اونو اؤیر و اوندان یاردیم دیلر.
بیز بو حقیقتی آذربایجان ادبیاتینین پارلاق صحیفه‌لرینده آیدین گؤروروک.
ادبیاتیمیزین آنا یاساسی ساییلان «کتاب دده قورقود»ون مقدمه‌سینده اوخویوروق: «آغیز آچیب تعریف ائتسم باشیمیزین اوستونده تانری گؤزلدیر. تانرینین دوستو، دین سروری محمد گؤزلدیر. هجاسی ایله دوز اوخونسا یاسین گؤزلدیر. قیلینج چالان، دینی آچان شاه مردان علی گؤزلدیر.» و بو گؤزللری سایاندان سونرا بیرداها یازیر: «هامیسینا بنزه‌مه‌ین، جمله عالملری یارادان آللاه تانری گؤزلدیر.»
هر کلمه‌سینده بیر معنا دالغالانان کتاب دده قورقودون «دلی دومرول» داستانیندا گؤزل بیر مناجات واردیر. اورادا دلی دومرول اؤز آللاهی ایله چوخ گؤزل دانیشیر:
اوجالاردان اوجــاسان
کیمسـه بیلمز نئجه‌سن
گـؤزل تانری! جاهل‏لر
پرده گــؤزلو غافل‏لر
سنی گؤیده آختارار
یاخـــود سنه یئر آرار
درک ائله‌مز کی خود سن
نه گــــــــؤیده نه یئرده‌سن
سنیـــن یئرین درینده
مؤمن‏لـــرین کؤنلونده
دایم دوران جبـّارسان
باقی قـــالان ستّارسان
گؤروندوگو کیمی بیر انسان بوندان گؤزل و بوندان ساده اؤز تانریسی ایله دانیشانماز. بو بیزیم فولکلوریک و تاریخسل بیر اثریمیزدن نمونه‌لر. بیر نئچه نمونه ده داهی شاعرلریمیزدن گتیرمک یاخشی اولار.
بؤیوک شاعریمیز عمادالدین نسیمی یازیر:
ای اوزو گول، لبلری مرجانیمیز !
ای گؤزو نرگس، شه مستانیمیز !
اوزونه قارشی سجود ائیلر ملک،
سجـــده‏ یه انکار ائدر شیطانیمیز
***
حؤکمونه تسلیم اولور جان و کؤنول،
ای وجودوم تختینه سلطانیمیـــــــــز !
ای نسیـــمی، گوهرین خرج ائیله‏ مه،
اولمایینـــــــــــــجا مشتری جانانیمیز.
دئمک نسیمی، وجودونون تختینه مسلط اولان بیر وارلیغا اینانیبدیر و جان ایله کؤنلو اونون حکمونه تسلیم اولوبدور و نسیمی‌یه ایکی عالمده مطلق سلطان اودور.
ایــــــکی عالمده سن سلطان مطلق،
فتحنـــــــــــــا شأنینه گلدی محقّق
جــمالین والضّحی، واللّیل زولفون،
سنین وصفیـــــــندورور آیات مغلق
سنین ذکرین اوخورلار هر سحرگاه
تذرو و بولبول و قمری مطبّــــــــق
ســـــانا طاها و یاسین، اولدو منزَل،
قمر اولدو جمـــــــــــالیندن مشقّق
سنین عشـــــقین منی مندن آلیبدیر،
سالیبدیر بحرینه ماننـــــــــــد زورق
بقا اولدوم فنــــــادان فانی اولدوم،
بقـــــــــــادن ایچمیشم جام مروّق
ازلدن ایچمیشم جام سقـــــــــاهم،
آنینچـــــــون سؤیلرم هر دم اناالحق
نسیمی‏یه ازلدن جرعــــــه سوندون،
آنینچون ذوالحــــــیات اولدو محقّق.
آذربایجانین بؤیوک عارفی ملا محمد فضولینین دعالاری و مناجاتلاری بیری-بیریندن گؤزل و بیری-بیریندن ائتگیلیدیر:
یا رب، همیشه لوطفونو ائت رهنما منا
گؤسترمه اول طریقی کی یئتمز سنا منا
قطع ائیله آشنالیغیم آندان کی غیردیر
آنجــــــــاق اؤز آشنالرین ائت آشنا منا
بیر یولــــــدا ثابت ائت قدمِ اعتباریمی
کیم رهبرِ شریعت اولا مقتـــــــــدا منا
یوخ منده بیرعمل سنه شایسـته، آه اگر
اعمالیما گؤره وئره عدلین جـــــــزا منا
خوف خطاده مضطربم، وار اومید کیم
لوطفــــــون وئره بشارت عفو و عطا منا
من بیلمزم منا گره‏کن سن حکیـــــمسن
منع ائیله؛ وئرمه هر نه گرکمـــــز سنا منا
اول‏دور منا مراد کی اول‏دور ســــنا مراد
حاشا کی سندن اؤزگه اولا مــــــدّعا منا
حبسِ هوادا قویما فضولی‌صفـــــت اسیر
یا رب، هدایت ائیله طـــــــــــریق فنا منا.
آز بیر دقّت ایله بو سؤزلرده نه قده ر معنا و نه قده ر پیشگینلیک اولدوغو آشکارا چیخیر:
ای وجودِ کاملین اسرارِ حکمت مصــــــدری
مصــــدری ذاتین، اولان اشیا، صفاتین مظهری
مظهری هر حکمتین سنسن کی کلکِ قدرتین
صفــحه‌ی افلاکه نقش ائتمیش خطوطِ اختری
اختری مسعود اولان اول‏دور کی طبعِ پاک‏ایلن
قابلِ فیـــــض اولا لوطفوندن صفای جوهری
جوهری معیوب اولان ناقص منــم کیم متّصل
ساده ‏دیر خطــــــّین خیالیندان ضمیریم دفتری
دفتـــــــــری اعمالیمین خطِّ خطادان‏دیر سیاه
قان تؤکر چشمیم خیال ائتدیکجه هول محشری
محشــــری اشکیم وئریر سیلابه، گر روز جزا
اولماســـــا مقبول درگاهین سرشکیم گوهری
گوهریدیر عشق بحرینین فضولی آب چـــشم
لیک بیر گوهر کی لوطفِ حق آنادیر مشتری.
بؤیوک سرکرده شاه اسماعیل ختایینین ده دیوانین آچیریق:
ای کی یوخدان بو جهانی وار ائدن پروردگار
یئری قائم، گؤیلری دوّار ائدن پــــــروردگار
کنــت کنزاً آیتی وصفینده اولموشدور نزول
وارلیغینـــــــا کن فکان اقرار ائدن پروردگار
جمله بو عالمـــده‌سن گوندن دخی ظاهر ولی
دیلده دائم آدینی ستّار ائـــــــــدن پروردگار
مصر ایچینده یوسفی بیر قول ایکن سلطان ائدن
درد ایله یعقوبینی بیمار ائــــــــــدن پروردگار
یاغدیـــران دریایه گؤیدن ابر نیسان یاغمورون
قطره‌سینـــــــــدن لؤلؤ شهوار ائدن پروردگار
لطــــــــف ایله احوالینه قیلگیل ختایینین نظر
عشق ایچینده واله دیدار ائـــــــدن پروردگار
شاه اسماعیل بیرداها اؤز ده نامه اثرینده یازیر:
آلله کریـــــــــــم و لم یزلدور
ذاتی ابد اولـــــــدی هم ازلدور
وار ائتدی جهانی یوخ ایکن اول
کیمسه بولاماز بو سیرره هئچ یول
نور نبی‌دن یاراتــــــــــدی قندیل
قیلـــــــدی نظر اونا نئچه مین ایل
کسب ائتدی کمالی اول نظردن
اول درّی یاراتدی بحر و بردن…
یارب بیـــــزه سن باغیشلا توفیق
نه راه مجــــــــازی بلکه تحقیق
ایمان ایله قیل دیلیمـــنی مقرون
ذکرینله سؤزومنی ائیـله موزون…
آذربایجان داهی لریندن سیدعظیم شیروانی ده هر فنا وارلیغا دگیل، باخاق گؤرک نئجه بیر تانریا اینانیر و نئجه بیر وارلیغی اؤیور:
ایا ذاتیــــــن نهانی، اول نهاندان هر نهان پیدا
اولوبدور حکمتینله جمله بو کون و مکان پیدا
جهانین خلقتیندن مقصدین بیر ذات اکرمدور
اگـــر کتم عدمدن اولماز ایدی بو جهان پیدا
نسیم قهرین ائیلر گه خزان یوز مین گولستانی
بـــهار فیضین ائیلر عصرگه یوز گولسیتان پیدا
دئییرلر لطفدن جان ظاهر اولماز بس نه‌دن‌دیر بو
اولور هر لحظه لطفیندن نئچه روح و روان پیدا.
قوسی تبریزی یوردوموزون باشقا بیر داهیسی و آذربایجان متفکرلریندن بیری اؤز یارادانی ایله بئله مناجات ائدیر:
اثرسیز آهیمه سن وئرگیــــــــلن اثر یارب
بو نخلی قویماگیلن بؤیــــــله بی‌ثمر یارب
اگرچی رنگ کدورت باسیبـــدیر آینه‌می
اونا توجه ایله ائیله بیر نظــــــــــــــر یارب
بیر اؤزگه معنی پنهانه واقف اولماق اوچون
اؤزومــــدن ائت منِ بیهوشی بی‌خبر یارب
حکیم ملا محمد هیدجی وارلیغین حقیقتین بئله تصویره چکیر و بئله بیر تانریا اینانمانی تاپشیریر:
کون و مکاندیر اوزونون سایه‌سی
سایه‌سیــــــدور مایه‌لرین مایه‌سی
جمله اودور غیـــــــــر قیوداتدور
وحدتی اســـــــــقاط اضافاتدور
صرف حقیقت کی اولور آشــکار
گؤزدن ایتیر نام و نشـــان هر نه وار
نه گون و نه آی، نه اولــــدوز قالیر
پرده‌نی سالدی گــــــئنه یالقیز قالیر
بؤیوک عارف مولانا جلال‌الدین محمد (مولوی) اؤز مریدلرین چلبه یعنی آللاها دعوت ائدیر:
گله‌سن بوندا سنه من غرضیم یوخ ائشیدورسن
قالاسان آندا یاووزدور یالونوز قاندا قالورسن؟
چلبی‌دور قمو دیرلیک، چلبه گل نه گزورسن؟
چلبــــی قوللارین ایستر چلبی‌نی نه سانورسن
نه اوغوردور، نه اوغوردور چلب آغزیندا قیغیرماق
قولاغون آچ، قولاغون آچ بولا کیم آندا دولورسن
اورمو – بهرام اسدی

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz
سامانه پیامکی
اشتراک روزنامه

عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.

اشتراک یکساله: 340 هزار تومان

اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان

ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.

درخواست اشتراک آنلاین

اشتراک پیامک

برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید

اشتراک ایمیلی

نظرسنجی

وب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

نمایش نتایج

Loading ... Loading ...
آذربایجانین گوزه للیک لری
پیگیری وعده مسئولان
  • از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

تصویر روز