از ساده زیستی تا درایت عباس میرزا

پنج شنبه ۳ آبان ماه، سالروز درگذشت عباس میرزای قاجار، ولیعهد فتحعلی شاه و فرمانده ارتش ایران در جنگ با روسیه تزاری بود.
او نخستین نماد توسعه گرایی و پیشرفت خواهی یا همان تجدد است که کتاب های زیادی در مورد او نوشته شده است یکی ازمنابع شناخت عباس میرزا نگاه مورخین و وقایع نگاران و یاحتی دشمنان نظامی اش هستند که از رفتارهای او خاطره های قابل تاملی نوشته اند.
در زیر چند نمونه از روایات تاریخی دشمنان عباس میرزا از شخصیتش را می آوریم.
موریس دوکوتز ،سفیر کبیر روسیه تزاری از جمله افرادی است که در توصیف خود از ایران آن روزگار تصویر دقیقی از نابسامانی‌ها می‌دهد و در این راه گاه از حدود ادب نیز پا فراتر میگذارد اما وقتی به عباس میرزا می رسد چنین می‌نویسد:
عباس‌میرزا، دشمن واقعی تجمّل است، حرکات و اطوارش خیلی جالب توجه و مظهر اصالت و نجابت است. چشمانش آیینه ضمیر اوست. مکر و کید در آن مشاهده نمی‌شود. فجایعی که در نتیجه قوانین سخن مملکت معمول است هر جا دستش برسد جلوگیری می‌کند»
وقتی دوکوتز در جریان یکی از مراودات خود به باغ “عباس میرزا “ دعوت می‌شود و در آن باغ زیبا متوجه می‌شود که بخشی از دیوار در حال فروریختن است اما برای تعمیر آن اقدامی نشده از ولیعهد چرایی این ماجرا را می‌پرسد:
از حضرت ولیعهد پرسیدم که چرا این دیوار را خراب نکرده‌اید؟ فرمود: زمانی که این باغ را وسعت می‌دادم محتاج به خریداری مقداری از اراضی مالک مجاور شدم، ولی چون مالک زمینی که این دیوار زشت و خراب متعلق به آن است، دهقان سالخورده‌ای است که به ماترک آباء و اجدادش علاقه تامی دارد، به قیمتی که به او دادم راضی به فروش زمینش نشد. من هم نه تنها دلتنگ نشدم، بلکه علاقه او را هم به یادگار اجدادش، تقدیس و تمجید کردم و نیز جسارت او مقبول طبع من واقع شد.
فعلا صبر می‌کنم شاید بتوانم با ورثه او کنار بیایم. موریس دوکوتز بوئه که شاهد استبداد مزمن در ایران روزگار خود بوده است با تعجب در این باره می‌نویسد:
تمام قطعه آسیا ذلیل شدیدترین استبدادهاست، اگر بگردید چنین عقیده‌ای یافت نشود.

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
باخبر شدن از