روزنامه کثیرالانتشار سراسری صبح ایران
به دو زبان ترکی و فارسی

۱۳۹۷/۰۸/۳۰
روزنامه ساقی آذربایجان
آمار بازدید
  • کاربران حاضر: 0
  • بازدید امروز: 319
  • بازدید دیروز: 1,118
  • کل بازدید ها: 878,266
دیل و دوشونجه

برتولد برئشتین بیر قیسسا شئعرینه تقریض کیمی.
کیان خیاوا اتحاف.
بعضـــاً چوخ دویغـــــوسال و توپلومســال و
س دئییب و یازیب- یاراتماق‌لارا قارشی
انگل‌لر و پروبلئم‌لر اولور و نه قده ر دئییب و یازساق دا یئنه بئله بیر حیس ایچیمیزده قالیر کی سؤزوموزون آماجین دینله‌ییجی و اوخوجونون ذئهنینه آشیلایا بیلمه‌میشیک و همی‌ده اوره‌گیمیزده اولان دویغو و یا بئینیمزده اولان دوشونجه‌نی یاخشی بیان ائده بیلمــــه‌میشیک. بئله بـــــیر حال‌لاردا چــوخ
پیس بیر حیس ال وئریر آداما. سانکی چوخ بیـر حسرتینده قالدیغین لذتین ساحیلینه قده ر
گئدیرسن آما گرکلی اولان پایین آلمایاراق،
آرتیـــق عطشه دوشورســن و ائله بئله بیر
حیس-حالا گؤره‌دیر کی چوخلو یازیب-یارادان‌لار همیشه یازدیقلاریندان ناراضی‌دیــــرلار و یازدیــــق‌لاری اونــلاری
قاندیرمیر. بو دئدیگیم حیس-حالین ندنلرین
آرایییب- تاپمــاقدا ائله بو حیسسین
اؤزو کیمی چتین و دئییلمزدیر.
منجــــه بو چیلـــدیردان
دویغـــــونون ندنلرینه نئچه
یؤندن باخماق اولار.
اؤنجه قونو باخیمیندان:
بیلگی‌سل(عئلمی)- عقلی
و توپلومسال قونولو بیر متنی یازماغا،
یازیچــی‌نین یازدیغی قونویا عایید لازیم
اولان قده ر بیلگی‌سی اولماق گــرکدی.
نه قده ر یازیچی‌نین بیلگی‌سی آز اولسا او قــــــدرده سؤز قونوسو گؤزونده بؤیویوب و
یازیچــــی‌نی قورخودار. آما یازیچی‌نین
نئچه یؤنلو و قـــــدیم میرزه‌لر دئیه‌نی
«جامع الاطراف» بیلـــــــگی‌سی اولسا
او گوجـــــــوده اولار کی قونونو بیر
خریطــه کیمی گؤزونون اؤنونه آلیب
اونو هـــــر یؤندن گؤروب ایضـــاح
ائده‌رک اونون چـــــــالا-چوققورون
و وار-یوخون چؤزســـــــون. همی‌ده
عمومیت‌له بیلگی‌سل(scientific)
و اؤزل‌‌لیک‌له پـوزیتیو(positive)
قونولاردا تئرمینه(termination)
اولمـــــــوش مئتود(method)‌لار
یازیچی یا یازمــــــــاق پیلانی‌دیر آما
دویغوســـــــــال قونولو بیر یازی‌دا بو
یازیچی‌یا یاردیمجی اولان فاکتورلارین
هئچ بیری یوخدور. یالنیز یازیچــی‌دیر
و دئییلمه‌سی چوخ چتین دویغولار، نییه
کی قونو هر اینسانین ایچیـــــنده باشقا
بیر شکیلده تمثیل اولـــــــــونور یعنی
اینسانلارین سایی‌سیجا چئشیدلی دویغو
وار. اؤرنک اولاراق کیمیستری(شیمی) سـاحه‌سینده «مولکول‌لار» قونوسوایله یازیلان
یازی‌لاری ادبییات دا «عئشق» قونوسو ایله
یازیلان یازی‌لاری قیاس اولاراق ذئهنیزدن
کئچیرین لوطفاً! ایلک قونودا(مولکول‌لار) یازیلان متن‌لر چوخ آز و عئینی زاماندا اختلاف‌لاری دا چوخ آزدیر آما ایکینجی قونودا(عئشق) یازیلان متن‌لر پئک چوخ و همی‌ده هئچ ایکی‌سی‌ده بئله بیر-بیرینه اویغون و بَنزَرلی دئییل‌لر و ائله همن اینسانلار سایی‌سیجا اولان چئشیدلی‌لیک‌لره گؤره بو ساحه ده دئییب- دوشوندورمک چوخ چتیندیر.
دیل باخیمیندان:
بیلگی‌سل(scientific) و اؤزل‌لیک‌له پوزیتیو(positive) قونولاردا دیل یالنیز بیر وسیله کیمی دیَرلَندیریلیر، یعنی دیل اؤزو هئچ بیر دویغو و یا دوشونجه‌نی آشیلاماق گؤره‌وین داشیمیر و ساده‌جه بیر وسیله‌دیر گؤرونتولر و فورمول‌لارین سونوجون بیان ائتمه‌یه و ائله بونا گؤره ده بیزلره میثال اولاراق توپلومسال بیر قونودا اینگیلیسجه یازی یازماق، ریاضی، کیمیستری و ها بئله بئلنچیلیک قونولاردا همن دیله یازماق‌دان داها چتیندیر و بو چتینلیک ادبی و دویغوسال قونولاردا سون درجه‌سینه چاتیر. بس بو اساسدا دئیه بیله‌ریک کی هر دیلده یازیب-یاراتماغین اَن سون و اَن چتین درجه‌سی ادبی یازی‌لار اؤزللیک‌له شئعر یازماقدیر. اولا بیلر ائله ایندی بیر اوخوجو منیم بو اینامیمی بئله تنقید ائتسین کی اصلا بئله دئییل و ایندی ائله بو آن چوخلو شئعر یازان دوستلاریمیز واردیلار کی تورکجه شئعر یازیر آمما باشقا فورملاردا هئچ یازیب-یاراتماق مهارت‌لری یوخدور، آمما دئمه‌لی‌یم کی بو تور شاعیرلرین شئعرلری ده ائله اؤزلری کیمی یاریمچیلیق بیر یارانیش‌دیر یعنی بو شئعرلری بیر باشلانیش اولاراق دَیَرلَندیرمک اولار، اینانماییرسیزسا بو آماتور سوییه‌ده شئعر سؤیله‌ین دوست‌لاریمیزین شئعرلرین آتیلا ایلهان، ییلماز اردوغان و س تورکییه شاعیرلری‌نین شئعرلری ایله قیاس ائدین. شئعر ساحه‌سینده اَن ایده آل دوروم دیل و دوشونجه نین بیر-بیری‌نین اوستونه دوشمه‌یی‌دیر. او زامان کی دیل و دوشونجه‌نین آراسیندان سودا سیزمه‌یه بئله. کیلاسیک ادبییاتدا بو آرالیق دوشونجه‌نین دیلدن دالی و گئری قالماغی ایله تمثیل اولونور و ائله بونا گؤره ده چوخ دویغوسوز و ساختا شئعرلر یارانیر مثلا پادشاهین بوغلاری‌نین وصفینده و…. یئنی ادبییاتدا دا بو آرالیق گؤرونورسه دیلین دوشونجه‌دن دالا قالماغی ایله تمثیل اولونور و بو آرالیق او زامان گؤرونور کی یازیچی و شاعیره بوغولماق حیسسی اَل وئریر و نه قدرده سؤیله‌سه ایچینده‌کی دویغو بیان اولمور و گئت-گئده شاعیرین دیلی بورولغانلاشاراق(مغلق)، سؤیله‌دیک‌لرینی باشا دوشمک چتینله‌شیر. بو پروبلئم ده ایکی ندندن آسیلی‌دیر؛ دیل چاتیشمامازلیغی و شاعیر و یازیچی‌نین یازدیغی دیلده لازیمی قدر مهارتی اولماماغی و اونون اینجه‌لیک‌لرین یاخشی بیلمه‌مه‌یی. اؤرنک اولاراق فارس شاعیری «احمد شاملو»نون شئعرلرینده، فارس دیلی‌نین چاتیشمامازلیغی و شاعیرین بو دیل و اونا عایید کولتور و دوشونجه‌دن داها اوستون و فرقلی دوشونوب-دویدوغو یاشام میف‌لری، سبب اولور کی اونون شئعرلری بورولغانلیقا (فارسجا:مغلق گویی) دوچار اولسون و بو بورولغانلیق یعنی دوشونجه‌نین دیلدن اوستون دوشمه‌یی. اویسا شاملو دیل ساحه‌سینده‌ده دوشونجه‌سینه اویغون بیر تور دیل یارانیشینا چالیشیب آمما بو پروبلئمی آرادان قالدیرا بیلمه‌ییب، چون کی فارس دیلی‌نین شاملویا گرکن گوج و بدیع‌لیگی یوخدور، حال بو کی عرب و تورک دیل‌لرینده بو سالخاقلیق‌لار یوخدور و یا اَن آزی فارس دیلیندن آزدیر. منجه ایندی بیزیم آذربایجانیمیزدا او دئدیگیم ایکی ندنین ایکی‌سی ده واردیر. بیر یاندان دیلیمیزده یازیلیب-یارانماق اولمادیغینا گؤره بیر آز قورویاراق، چوخلو اینجه‌لیک‌لری ایتیب. بیر یانداندا منیم کیمی یئنی‌جه تورکجه یازماغا باشلایان یئنی نسلیمیزین لازیم اولان قدر تورکـــــجه‌میزده مهـــــارتلری یوخدور و
بو پروبلئملرین هر ایکی‌سی‌نین‌ده آرادان
قالدیرماغینا چوخ بؤیوک و فایدالی خزینه‌یه
مراجعت گرکلی‌دیر و اودا قوزئی آذربایجان و اؤزللیک‌له تورکییه‌میزین اوجسوز- بوجاق‌سیز ادبییات دنیزی‌دیر.
بو قیسسا یازی‌‎نی برتولد برئشتین بیر گؤزل شئعرینه تقریض دییه یازدیم. بو شئعر بیر گؤزل تمثیل‌دیر توپلومسال و سیاسال بیر دورومدان کی عئینی ایراندا «رئفورمچو» آدی ایله تانینان سیاسی قوروپون ایندی کی دورومــــودور. سانکی برئشت بو شئعری
ایراندا اولان «رئفورمچــــو» چو آدی ایله
تانینان ضیالی‌لارین دیلینـــــــدن دئییر، البته
حقیقتی باشا دوشندن سونرا. بیلدیگینیـز کیمی رئفورمچولار بیز آذربایجان‌لی‌لاردان گیلئیلی‌دیرلر کی نییه اونلارین آکسیالارینا
و اعتیراض سس‌لرینه سس وئرمه‌دیک.
بیزیم بو سوسماغیمزین ندنلری
چوخلو مقاله‌لر و یازی‌لاردا
چؤزولوب آراشدیریلدی،
آمما منجه هئچ بیـــری‌سی
برئشتین بو گؤزل شــئعری
کیمی ساده و قیســـسا بیان
ائده بیلمــه‌دی همن ندنلری. من ده بو
قیسسا یازی دا یازیچی‌نین بو سوییــــه‌ده
مهارت تاپماغی و اونون انگل‌لــرین بیان
ائتمه‌یه چالیشدیم. ایندیسه همن شئعری کی اینگیلیسجه‌دن تورکجه‌میزه چئورمیشدیم اوخوجولارا سونورام.
هر اوخوجو بو شئـــــعری اوخودوقـدا
بیرینجی‌سی؛ منیم بو قیسسا تقریضیمین
مقصدین و ایکینجی‌سی؛ برئشتیـــن بو
گؤزل شئعری‌نین نه قدر ایـــــــــرانین
رئفورمچو جریانی‌نین اینـــــــدی کی
دورومونا اویغون اولدوغو و اوچـونجو
سو ایسه؛ بیر بؤیوک یازیچـــــــی‌نین
یوکسک سوییه‌ده اولان مهـــــــارتین
دویاجـــــــــاق دیل و دوشـــــــونجه
اویغونلوغوندا.
ایندی سه برئشتین شئعری:
اؤنجه یهودلارین سوراغینا گئتدیلر
من اعتیراض ائتمه‌دیم چون کی
من یهود دئییلدیم
سونراسی لهیستانلی‌لارا یورودولر
من لهیستانلی دئییلدیم و اعتیراضی
لازیم بیلمه‌دیم
لیبئرال‌لارا باسقی یاپدیلار
من لیبئرال اولمادیغیما باش قوشمادیم
سونرا سیرا کومونیست‌لره گلدی
من اعتیراض ائتمه‌دیم، چون کی من کومونیست دئییلدیم
سوندا منیم سوراغیما گلدیلر
نه قده ر باغیردیم کیمسه قالمامیشدی هاراییما چاتماغا!
سیدمرتضی حسینی زنگانلی‌

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz
سامانه پیامکی
اشتراک روزنامه

عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.

اشتراک یکساله: 340 هزار تومان

اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان

ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.

درخواست اشتراک آنلاین

اشتراک پیامک

برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید

اشتراک ایمیلی

نظرسنجی

وب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

نمایش نتایج

Loading ... Loading ...
آذربایجانین گوزه للیک لری
پیگیری وعده مسئولان
  • از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

تصویر روز