صمد وورغونون شعری اؤتری باخـیشدا

وورغون شعری‌نین ایده‌ یا آیدین‌لـیغی، فکیر سرراست‌لـیغی، فلسفی گـئرچک‌لییی، آذربایجان خالقینـین، معنوی مدنیـتی‌نین زنگین‌لییی، بشری‌لییی، یوکسک‌لییـیندن سو ایچیر. بوردا باشقا خالق‌لاریـن‌دا، معنوی دونیالاری‌نـین، بؤیوک و نجیب اینسانی آرزو و ایستک‌لری‌نین پایی آز دئـییل. خالق ایله بشریـتین آرزولاری اونون صنعتکار قلبینده بیر– بیرینه قاریشیر و ایده‌آل‌لاری ایله یوغرولور، عمومی‌لشیر، شعر‌لشیر:
قلبین اور‌ه‌یین اودلارینا یانماســا بیر سؤز
دیللرده، آغـیزلاردا، او داستان اولا بیلمز
صمدوورغون شعری‌نـین بدیعی قایناق‌لاری‌دا، آذربایجانـین زنگین کلاسیک‌ ادبیاتی، رنگارنک فولکلور خزینه‌سی و دونیا کلاسیک‌لری‌نین اؤلمز اثرلریندن مایالانمیش‌دیر. شاعر بو منبع‌لردن یارادیجی کیمی بهره‌لنیب، اونلاری منیمسه‌ییب، یاشاییب و یارادیجـیلـیق سوزگجنیدن کئچیریبدیر. منیمسنمیش‌ بو تجروبه‌لر وورغون استعدادی‌نـین، وورغون شخصیـتی‌نین ایشیـغـیندا، بیچیم‌لنیب، و یـئنی یـئنی اثرلر شکیلنده یارانـیبلار.
صمدوورغون اثرلری، حیاتی‌لـییی، درین معناسی، مودروک فلسفی فیکیرلری، درین مضمون‌لاری ایله بیرلیکده، همده گؤزل بیچیملری‌له‌ ده اینسانی مارا قلاندیریر.
وطن‌پرورلیک صمد وورغون شعری‌نین ان مهم کیـفیت‌لریندن‌دیر. اگر صمد وورغون شعرلریندن وطن‌له باغلی مضمونلاری، ایفاده‌لری چـیخارتساق، اونون یارادیجـیلـیغی‌نـین جانـینی آلمیشیق ، دئسک، یانلـیشماریق؛ چونکی وطن سئوگیسی، وورغون شعرینین قانـیدیر. قان‌سیز اینسان یاشایارمی؟ صمد وورغون خیالی‌نـین اوچوش نقطه‌سی وطن تورپاغی، اوچوش یـئری وطن گؤیلری‌دیر. وطن گؤزللیک‌لریندن قـیدالانان شاعر، وطنی سعادتـین اوجاغی، خوشبخت‌لییین یوردو سانـیر. اونون خالقی یالنـیز وطنی‌ ایله معنا تاپیر. شاعرین فیکرینجه وطن، اینسانـین یاشادیغی، یاراتدیغی بیر مکاندیر. اینسانـین آرزو، امل‌لری‌نین اینانج یـئری، گوونج اوجاغی‌دیر. شاعره گوره وطن‌سیز، یوردسوز اینسانلار عالمده مسلک‌سیز یاشایـیرلار. وجدان دا، ناموس دا، مسلک ده هامیسی وطن‌له معنالانـیر.
وطن یوردو، دوغما اوجاق، بختیار اینسان
سنین قارتـــــــال قانادینلا، من اوچاجاغام
حیات اوچون دوغولموشام، یارانـیشیمدان
شعر، صنعت عالمــــــینده نور ساچاجاغام
صمدوورغون خالقـیندان صحبت آچاندا وطنی‌نین طالعینی دوشونور. وطنیندن دانـیشاندا ایسه، خالقـینـین ایستک‌لری، آرزولاری، حیاتی، معنویاتی اونون خیالـیندا جانلانـیر. شاعر اوچون، خالق ایسه وطن‌له داها بارز شکیلده کیم‌لییینی نمایش ائـتدیره‌ بیلیر. اونون اوچون وطن خالق‌ ایله، خالق ایسه وطن‌ ایله گؤزل بیر وحدت یارادیر. وطن آباد و بول نـعمتلی و خالق آزاد، خوشبخت اولاندا، شاعرده اؤزونو خوشبخت سانـیر. شاعرین گونلری گونشلی، کؤنلو ایلهاملی، اور‌ه‌یی سئوینجلی اولاندا، پارلاق خیالی ایشیق ساچاراق، سعادت نغمه‌سی اوخویور:
موغانا سو گلیر، میله ســـو گلیر
آخـیشیب اؤز ائلی، اولوسو گلیر
تورپاغا اینسانـین آرزوسو گلــیر
باغریما باسیرام آنا وطنـــــــــی
بو اولفت ایلهاما چاغـیریر منــی
بو شعر،‌ ایلان مله‌ین موغان تورپاغـینی حیات اوجاغـینا چئویرن و تورپاغا اینسان آرزوسونو گتیرن وطنداشلارین محبّـتیندن، اینسان آرزولو تورپاغـین بؤیوک سئوگی‌سیندن یارانمیشدیر. ائله‌جه‌ده، بؤیوک ایلهامین، محصولو اولان و آذربایجان شعری‌نین اینجیسی سایـیلان، وورغونون شاه اثری «آذربایجان» شعری ده بئله ایلهام قایناغـیدان سو ایچیر:
ائل بیلیرکی، سن منیم سـن
یوردوم، یووام مسکنیم سن
آنام، دوغما وطنیم ســــــن
آیـیریلارمی کونول جاندان
آذربایجان، آذربایجــــــان
آذربایجان شعری بدیعی بویالار، شیرین ملودی‌لار، صمیمی نیدالاردان توخونموشدور. بو شعر،‌ شاعرین، وطن‌پرورلیک دویغولاری‌‌نـین، وطن سئوگی‌سینین، جوشغون، احتراصلی بدیعی‌لشمیش ایفاده‌سینین سیمفونیک تجسومودور. آذربایجان شعری خالقـین، وطنین، تاریخین، طبیعتین دوننی‌نی، بو گونونو، صاباحـینی ترنّوم ائدن بؤیوک بیر منظومه تأثیری باغـیشلایان بیر اثردیر. آذربایجان شعری شفق‌لی دویغو– دوشونجه‌لردن یوغرولموش و بؤیوک بیر اور‌کده، ایللر اوزونو سونسوز محبّـتین، تؤکنمز سئوگی‌نین،بؤیوک ‌ایده‌آل‌لارین ایشیغـی ایله سیمفونی‌لشمیش‌دیر.
شعرین هر بندی، اثرین، عمومی قورولوشوندا کی رولو ایله برابر، اؤز – اؤزلویونده ده یـئـتگین و کامیل بیر شعر تأثیری باغیشلایـیر. بو بدیعی لووحه‌لر، پارچالار بیر بیرینه قوشولاندا، گؤزلریمیزین قارشی‌سیندا وطنین قوجاغـیندا باش وئرن تاریخی حادثه‌لرین، معنوی نائلیت‌لرین، طبیعی گؤزلیک‌لرین بؤیوک منظره‌سینی رسم ائدیر. خالقلا وطنین بیر بیرینه قوووشماسیندان بدیعی بیر حقیقت یارانـیر. شعر، سانکی بیر شاعرین دئـییل بیر خالقـین روحوندان قوپان حیسّ‌لر و دوشونجه‌لردیر و یاخود وطن تورپاغی‌نـین دیل آچمیش گؤزل‌لیک‌لری‌نین نغمه‌سی‌دیر.
سونسوز سئوگی ایله اور‌ه‌یی دؤیونن شاعرده بؤیوک یاشاماق هوسی وار ایدی. اینسانلارلا بیرگه طبیعتین قویـنوندا، گؤزل و مهربان دوشونجه‌لرین ایستی قوجاغـیندا کـئچن آنلاری، شاعر اؤز عؤمرونون ان خوشبخت و سعادتلی آنلاری سانـیر. او بئله آنلاری عادی زامان اؤلچوسوندن چـیخاردیب، اؤز آرزولاری‌نـین اؤلچوسونده بیچیم‌له‌مک ایسته‌ییر. او، خیالـینی داها اوزاق اوفوق‌لره، انگین فضالارا اوچوراراق، دونیانـین بوتون گؤزل‌لیک‌لرینی، یاشادیغی لحظه‌لره سیغـیشدیرماق ایسته‌ییردی. او بو آنلار ایچینده، طبیعت گؤزل‌لیک‌لری‌نین، حیات عشقی‌نین درین ماهیـتینی درک ائده‌رک، کؤنلو یاشاماق عشقی ایله آلوولانـیردی. اونو اؤترگی حیسّ‌لر، اؤترگی سس‌لر، بیر آنلـیق یانان هوس‌لر ایلهاما گتیره بیلمیر. شاعرین باخیشلاری هر شئی‌ده حیکمت آرایـیردی. اوره‌یی سعادت عشقی ایله چیرپینـیردی. درین فیکیرلری، سونسوز گؤزل‌لیک‌لری ترنّوم ائدن بؤیوک صنعت اثرلری یاراتماق سئوگی‌‌سی اونون وجودونو بوروموشدو. “من تلسمیرم” کیمی اؤلمز بیر نغمه‌ده بو بؤیوک اوره‌یین، بو بؤیوک سئوگی‌نین پارلاق بدیعی تجسّومونون شاهدی‌ییک.
قوی دونیا بؤیوسون، زامان اوزانســـین
بیر گونون عرضینده، آیلارلا یانســــین
آل گونش، گؤزوندن نور یاغا – یاغا
عؤمور کیــــــــــــــتابینی تاماملاماغا
چوخدا جان آتماسیــــــن الیمده قلم،
من تلسمیرم! من تلســــــــــــــــمیرم
صمد وورغون شعرلری‌نین جوهری، روحو، فلسفی درین‌لییی، بدیعی قورولوشونون بوتون گؤزل‌لیک‌لری اؤز تام‌لـیغـینی، بوتؤولویونو، بو شعرده، (من تلسمیرم) شعرینده تاپا بیلمیشدیر. بو شعر، شاعرین سون شعرلریدن بیری‌دیر. بو شعر صمد وورغون شعری‌نین زیروه‌سی اولدوغو حالدا، آذربایجان شعری‌نین‌ده نادر اینجی‌لریندن‌دیر.
صمد وورغون سؤزون حقیقی معناسیندا وورغون‌ایدی. گؤزل‌لییی، طبیعتی، اینسانی، دلیجه‌سینه سئویردی. اونون اثرلرینی اوخویان هر بیر کیمسه بونو آیدین و آچـیق دویا بیلر. او یاشایـیردی: یاراتماق اوچون، یالنـیز و یالنـیز یاراتماق اوچون… بدیعی بیر دیل ایله، بیر چوخ میصرالاریندا آچـیق آیدین بو حیسّی بیان ائدیردی، او یاشایـیردی دونیانی دریندن درک ائـتمک اوچون، ان عادی بیر شئی دن توتموش، اوجسوز بوجاقسیز عالم‌دن درین معنالار کشف ائـتمک اوچون. اونون آچـیق گؤرن فیلسوف گؤزلری تکجه گؤزل‌لیک‌لری، یاخشی‌لـیق‌لاری دئـییل، عـئـیبه‌جرلیک‌لری، پیس‌لیک‌لری، آلچاقلـیق‌لاری‌دا گؤروردو.
قایناق: توت آغاجی وئبلاقی/ایلدیریم

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz