روزنامه کثیرالانتشار سراسری صبح ایران
به دو زبان ترکی و فارسی

۱۳۹۹/۰۷/۰۷
روزنامه ساقی آذربایجان
تبلیغات
آمار بازدید
  • 0
  • 688
  • 702
  • 1,334,889
میرزا جعفر توپچی باشی کیمدیر؟

آذربایجان انقیلاب اوچون ده یرلی صاحب نظرلی لری واریدیر. بونلاردان بیری میرزا جعفر توپچی باشی دیر. او آذربایجاندان اوزاقدا روس مدنیتی ایله یاخیندان تانیش اولاراق یونیوئرسیته یه داخیل اولموش و روس حاکمیتی ایله ده انسیت تاپمیش و دونیانین گئدیشاتی ایله تانیش اولموشدور. میرزا جعفر، گؤرکملی بیر شرق شوناس، عالیم، شاعیر و شرق ادبیاتی نین ماهیر بیلیجیسی ایدی[۱]. آتاسی گنجه دن تفلیسه کؤچموش و میرزا جعفرده پتربورگا کؤچوب، اورادا یوردسالیب، آنجاق آذربایجانلی اولدوغونا همیشه فخر ایله توخونموشدور.
میرزا جعفر، ۱۷۹۰ ایلینده گنجه ده دونیا یا گلیر، آذربایجان ایکی تیکه به بؤلونمه سینه شاهید اولور. آنجاق پتربورگ شهرینده فارسجا، تورکجه و روسجا ادبیاتا ماراق گؤسته ریب و یو.نیوئرسیته‌نی بیتیریر. سونرا همان یونیوئرسیته ده پروفسور اولاراق فارس دیلی و ادبیاتی نی تدریس ائدیر[۲]. بیر آز کئچمه دن فارس ادبیاتی بؤلومونون مدیرلیگینی بوینونا آلیر. میرزا جعفر نئچه روس و فرانسه دوستلاریلا برابر آذربایجان، فارس، روس و فرانسه ادبیاتیندان اثرلر توپلاییپ بیرگه چاپ ائتدیریر. بیر آز گئچمه دن شرق شوناس کیمی بوتون روسیا دا شهرت قازانیر. میرزا جعفر آذربایجاندان علاوه تورکیه، میصر، ایران حاققیندا، ها بئله نظامی، حافظ، سعدی، زردشت، اوستا باره سینده حرفه‌ای بیر شرق شوناس کیمی معلوماتلی اولاراق، مقاله لر، کیتابلار حاققیندا نظرلر وئریر. اؤزگه لره یول گؤسته ریر و اؤزو درین تحقیقی و آراشدیرما مقاله لر یازیر و بیر شرق شوناسلیق حاققیندا نئچه دیللی بیر ژورنالی یولا سالیر و آدینی تئلئسکوپ، قویور[۳].. اونون فارس دیلی نین گرامری اثری همین ژورنالدا چاپ اولور و چوخلو مقاله لری و معاصیر تورک شعری نمونه لری حاققیندا درج اولونور. حقیقت بودورکی روسیانین ادبیات دایره لرینده اوروپا ادبیاتی، عرب و فارس ادبیاتی اوخونوردو و تورک ادبیاتی اونلارا نسبت آز اؤیره نیلیردی، آنجاق توپچو باشی بئله دورمو دؤزه بیلمه ییب و تورک ادبیاتیندان داها چوخ اثرلر بو دایره لره تقدیم ائدیر.
توپچی باشی آذربایجان عالیم لری او جمله دن باکیخانلی لا یاخیندان علاقه قوروب، آذربایجان و تورک ادبیاتیندان داها آرتیق معلومات قازانیر، نسخه لر اله کئچیریر، دیوانلار تدوین ائتمه یی پلانلاییر و یوزلرجه مقاله و اثرلرین چاپ اولماسینا، روسیانین شرق شوناسلیق دایره سینده سبب اولور.
میرزا جعفر، عؤمرونون سونونا قده‌ر یونیوئرسیته ایله برابر روسیا خارجی ایشلر ناظیرلیگی یانیندا شرق دیللری انستیتو سونون پروفسورو اولموش[۴] و آنادیلی‌نین ادبیاتی نین دونیا دا تانینماسینا و مئیدان آچماسینا یاردیم یئتیرمیشدیر.
میرزا جعفر عینی حالدا ده یرلی بیر شاعیر دیر. آنا دیلینده قلمه آلدیغی شعرلرینده، کلاسیک آذربایجان شعری نین عنعنه لریندن گئنیش صورتده استفاده ائتمیشدیر. اونون شعرلرینده دیل ده دقتی جلب ائدیر. او، واقفین، ذاکرین ساده، خلقی، آنلاشیقلی دیلیندن فرقله نیر. آنجاق اونون شعرلرینده عرب و فارس سؤزلری نین نسبی اوستونلوگونه باخمایاراق، دیلین موسیقی لیگی، آخیجیلیغی دقتدن یایینمامیشدیر. اونون تورک دیلینده یازدیغی شعرلری اؤز شاگردلری طرفیندن روسجایا و فرانسجایا ترجمه اولونوب و یاییلیردی. روسیانین ژورناللاری عالیمدن بحث ائده رک، اونون آذربایجانجا شعیرلرینی داها آرتیق آلقیشلامیشلار.
میرزا جعفر بو گؤزه‌ل و معنالی عؤمرونو ۱۸۶۹ جی ایلده باشا چاتدیردی، آنجاق آذربایجان ادبیاتینی تکجه شرق ادبیاتیندا یوخ، بلکه دونیا ادبیاتیندا تانینمیش بیر ادبیاتا چئوریلتدی. توپچی باشی شرق دونیاسینا آیری بیر محبت گؤزو ایله یاناشمیش، شرق اؤلکه لرین گئری قالدیغینا دقت یئتیرمیش و اونون ایره‌لی لمه سی یولوندا چالیشمیشدیر. اؤزخالقی نین دیلی و ادبیاتینی مئیدانا چکمک له، میللتین اویانماسیندا و اؤزونو مدنیت‌لی بیر خالق کیمی تانیتدیرماغا ماراقلی لانما یاراتمیشدیر. بوگون آذربایجانلی‌لار بئله بیر عالیمین و شاعیرین اولدوغونا فخرایله توخونوب باشلارینی اوجا توتمالی دیلار.
۱) م. کریمی، روشنفکران آذربایجان، ص ۷۲٫
۲) تاریخده ایز قویان آذربایجانلی لار، ص ۲۳٫
۱) همان، ص ۲۷٫
۲) ولایت، قولی ئیف، همان، ص ۲۸٫
یازار: م.کریمی

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
باخبر شدن از
سامانه پیامکی
اشتراک روزنامه

عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.

اشتراک یکساله: 340 هزار تومان

اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان

ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.

درخواست اشتراک آنلاین

اشتراک پیامک

برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید

اشتراک ایمیلی

نظرسنجی

وب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

نمایش نتایج

Loading ... Loading ...
آذربایجانین گوزه للیک لری
پیگیری وعده مسئولان
  • از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

تصویر روز