روزنامه کثیرالانتشار سراسری صبح ایران
به دو زبان ترکی و فارسی

۱۳۹۶/۰۹/۲۲
روزنامه ساقی آذربایجان
آمار بازدید
  • کاربران حاضر: 0
  • بازدید امروز: 725
  • بازدید دیروز: 761
  • کل بازدید ها: 488,205
نقش شهروندان در رشد فرهنگ و هویت محله های شهری

در جامعه امروز شــهری برای دســتیابی به توســعه پایــدار، محله بنیــادی ترین عنصر شــهری و حلقه واسط بین شهر و شــهروندان است. از گذشته های دور محله های شهرها در شکل دهی و سازماندهی امور شــهری جایگاه ویژه داشتند . هر محله با ارایه خدمــات روزمــره مورد نیــاز و با ایجــاد نمادهای محلــه ای و ویژگــی های خاص موجب می شــد ســاکنان آن نوعی احســاس تعلــق و نوعی هویت داشــته باشند تا جایی که هر شهروند با نام محله ای که در آن می زیسته شناخته میشد. بــا تحــولات ســریع دوران معاصــر ورود بــه مرحله گــذار و تغییــر زیربناهای معیشــتی و روابط اجتماعی ، این فعالیت به هم ریخت . در گذشته جهت مدیریت آبادانی ، پاکسازی و ایجاد امنیت و … از اهالی محله مشارکت می خواستند و در تمام مسایل مربوط به محله ، نقش شهروندان حایز اهمیت بود ولی به مرور این نقش از مردم برداشــته شــد و ساکنان محله ها از هویت خاص محله خود تهی شدند . در چین وضعیتی شهروندان خود را منفعل و جدا از محله و شهر احساس می کردند و همچنین مسایل شهر در غیبت شهروندان اداره میشــد. در ایــن بین محله ها و شــهر وضعیت نا پایــداری می یابند و تعهــد در این جامعــه به عنوان فرصتی برای با فضیلت شدن و خدمت به جامعه تلقی نمی گردد. بنابرایــن محله رکنی اســت مابین خانواده و شــهر محلــه از خانــه هــای مجــاور هم در یــک فضای جغرافیایی خاص تشکیل میشود و خانواده نسبت به محله مســکونی خود احساسی مشابه خانه مسکونی خــود را دارد و با ورود به محلــه، خود را در یک محیط آشــنا و خودی مثل خانه مــی بیند. محله از تجمع و به هم پیوستگی ، معاشرت نزدیک ، روابط محکم همسایگی و اتحاد غیر رسمی، میان گروهی از مردم به وجود می آید. شهروندان چگونه می توانند به محله های خود معنا بدهند : موضــوع معنا بخشــیدن به محله مســئله ای اســت کــه به ســاخت های اجتماعــی بر می گــردد . در کالن شــهری مثل تهران ، اجتماع به شــدت بیگانه است ، اجتماع متشــکل از مردمانی است که حیطه آنها حیطه فردی اســت و حیطه همگانی و عمومی نیست ، بطوریکه شهروندان با هم بیگانه اند . در گذشــته در شهر سازی ســنتی ایران عرصه های عمومی مثل مســجد و میــدان و … وجود داشــتند که همــه از آن یــا از کنار آن عبور مــی کردند و چنیــن فضایــی قابلیت ویژه ای برای شــکل گیری اجتماعات فراهم می کرد . اما امروزه چون این معنا وجود ندارد این فضا ها نمی توانند همچون گذشته در محلــه ، خود را تعریــف و جایگاه حقیقی خود را پیدا کنند . بنظر می رســد مهمترین راهکار ساخت این معنا در محله ها ، بهره گیری از مشــارکت مردم است . اگر نظام برنامه ریزی در عملکرد حوزه شهری ، به مردم اجــازه دهد که عرصه های عمومی خود را شــکل دهنــد ، بــدون تردید عرصه های عمومی تشــکیل می شود و فضاهای متناسب آن ساخته می شود . جامعــه به مشــارکت مردم نیــاز دارد ، اما تا بســتر مشــارکت وجود نداشته باشد ، نهاد های مشارکت شــکل نمــی گیــرد . بنابراین بــرای زمینه ســازی مشــارکت مــردم نخســت باید آنهــا را بــه عنوان یک فرد به رســمیت شــناخت و ســپس آنهــا را با مســوولیت ها و وظایف شــهروندی آشنا نمود و با ایجاد ســاز و کارهایی همه مــردم را درگیر کرد تا مشــارکت واقعی شکل بگیرد و مردم در سرنوشت محله و کوچه خودشان شریک شوند . شــورا نیز در این بســتر معنا پیدا می کند ، شورای محله به مفهوم مالکیت جمعی است و احساسی که به فضای عمومی شــهری یا بــرای مالکیت جمعی شکل می گیرد . هویت فرهنگی و تعلق اجتماعی : هویــت فرهنگــی و اجتماعــی در تــداوم حیــات اجتماعی انســان نقش مهمــی را در انجام وظایف و مسئولیتهای اجتماعی و شهروندی ایفا می کند . هویت فــرد در گرو برایند متناســب و مناســبی از ســایر هویتهــای وی از جملــه هویــت فرهنگی و اجتماعی اســت . هویت اجتماعی و فرهنگی نیز در گرو برخورداری از شــرایط مناسب زیستی به ویژه زندگی اجتماعی و فرهنگی اســت . به گونه ای که بتواند منشاء خاطره برای فرد گردد. احساس تعلق اجتماعی نیز مبنای احساس مسئولیت و بــه دنبــال آن مشــارکت در توســعه شــهری و منطقه ای است. محله و تعلق اجتماعی – فرهنگی : محله های شهری یکی از کانون های خرد و ملموس شــکل گیری هویت های فرهنگی و تعلق اجتماعی هســتند . ارزش ها و هنجارهای محله ای نخســتین برخــورد ملموس افراد با هویت فرهنگی را شــکل مــی دهند و اغلب به صورت مناســبات رویاروی ، حس تعلق اجتماعی را تقویت می کنند . در محلــه عمده زمان ســاکنان محــل در کوچه و خیابــان می گذرد و برای ســاکنان آن محیط محله بیش از فضای داخلی خانه رضایت بخش است . در محله های قدیمی بویژه محله های طبقه کم در آمد ارتباط همسایگان با حس تعاون و همیاری بیشتر است ارتباط در چنیــن محله هایی از طریق مراکز مذهبی ، باشگاه های ورزشی ، قهوه خانه ها و کوچه ها صورت می گیرد ، اما در محله های مختص سکونت طبقه پر درآمد ، روابط همسایگان تضعیف شده و کمتر به آن احساس نیاز می شود . اغلب در محله های شــهری کیفیت واحد فیزیکی منطبق بــا رفتارهای اجتماعی اســت . از این رو هر محله واحد مشــخصاتی جــدا از ســایر محله های شهری است . استفاده از موسسات محله مثل مراکز مذهبی ، باشگاه ، قهوه خانه به مردم امکان می دهد ً کــه خود را در یک محدوده کامال مقید احســاس کــرده و در نتیجه تعلق بیشــتری نســبت بــه محله مســکونی خویش پیدا کنند . بنا بر آنچه گفته شــد می تــوان محله را یک واحد فیزیکــی و اجتماعی به شمار آورد . در میــزان احســاس تعلــق محله ای عامل وســعت نقش اساســی دارد . هر اندازه سهولت دسترسی به موسسات عمومی و تجهیزات محله ای با پیاده روی امکان پذیر باشــد ، در این فرایند احســاس تعلق به محله افزایش می یابد . هر اندازه که دسترسی به نیازهای روزانه و تغییرات شــهری با اتومبیل صورت گیــرد و فاصله حرکت بیشــتر باشد به همان اندازه احســاس هویت و تعلق اجتماعی به شهر کاهش می یابد . – حافظه تاریخی : حافظــه تاریخــی شــهر یعنــی اینکه تعریــف کند در هــر مکان چه اتفاقی رخ داده اســت ؟ شــهر با خاطــره هایــش تعریــف می شــود . هر چــه این خاطره ها بیشــتر باشد هویت انسان یا شهر کامل تر می گردد . خاطره باعث می شــود فرد یا شــهر در حال زندگی کند و غم گذشــته و تشویش آینده را نداشته باشد . – رفتارها و هنجارها : هویت انســان به جز شــکل فیزیکی، بــا هنجارها و رفتارهایش شــکل می گیرد. افراد نــه تنها از روی شناســنامه بلکــه از روی رفتــار و هنجارهایشــان شناســایی می شوند. شــهر نیز دارای رفتار و هنجار اســت، شــهر به هنجار شــهری اســت که افراد آن احســاس ایمنــی کننــد و ســاکنان آن از طریــق مکان ها و فضا ها به آن جذب شوند . محلــه های شــهری باید فضایی داشــته باشــد که بتواند هویت خود را به شــهروند و شهروند هویت خــود را به شــهر و محلــه عرضه کنــد. محله های شــهر نیاز به مکانهایی دارد که اتفاقات اجتماعی و حادثه های روزانه در آن رخ دهد . )جایی برای تجمع ، عزاداری کردن و یا هر نمایش اجتماعی دیگر( – نهاد تصمیم ساز و ناظر بر قوانین محلی : بــا توجه به لزوم نظــارت و هماهنگــی رفتاری در انســجام بخشــیدن به فعالیت های جمعــی روزمره محلی و همچنین هماهنگــی فرایندهای محله ای با برنامه ریزی های کالن شــهری به عنوان یک جزء از کل وجود قوانین محلی ) که برگرفته از نیازهای واقعــی مردم محله اســت ( و یک نظام ارزشــی و رفتاری مشــترک که در بر گیرنــده منافع اکثریت ســاکنان باشــد ، ضروری اســت. تدوین و اعمال قوانین و قراردادهای شــهروندی از طریق یک نهاد محله ای مشــخص )مانند شــورای محلــه( ، رکن اساسی و هویت بخش محله محسوب میگردد.

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz
همگام با تبریز 2018
اشتراک پیامک

برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید

اشتراک ایمیلی

اشتراک روزنامه

عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.

اشتراک یکساله: 340 هزار تومان

اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان

ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.

درخواست اشتراک آنلاین

نظرسنجی

وب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

نمایش نتایج

Loading ... Loading ...
سامانه پیامکی
آذربایجانین گوزه للیک لری
پیگیری وعده مسئولان
تصویر روز