روزنامه کثیرالانتشار سراسری صبح ایران
به دو زبان ترکی و فارسی

۱۳۹۷/۰۲/۳۱
روزنامه ساقی آذربایجان
آمار بازدید
  • کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 480
  • بازدید دیروز: 1,083
  • کل بازدید ها: 652,472
یادداشت

فضاهای عمومی، ضرورتی برای توسعه انسان محور شهرهای ایران

“ اگر شهرها را برای ترافیک و خودروها برنامه ریزی کنیم، چیزی که به دست می‌آوریم ترافیک و خودروها است و اگر شهر را برای انسان و مکان ها برنامه ریزی کنیم، چیزی که به دست می‌آوریم انسان و مکان ها است”. این جمله معروف فِرد کنت شهرساز آمریکایی، از نظر ساکنین کلانشهرهای ایران که با گسترش خودروهای شخصی و ترافیک های شدید حتی در بزرگراهها مواجه هستند، نادرست به نظر نخواهد رسید.
با افزایش جمعیت شهرها لزوم توجه به برنامه ریزی انسان محور نواحی شهری بیش از پیش احساس می‌گردد. براین اساس، در سالهای اخیر بحثی که بیش از پیش محافل شهرسازی و طراحی شهری مورد توجه است، کشاندن انسان‌های شهرنشین از حاشیه توجه طراحان شهر به مرکز صحنه طراحی شهری است. مردمی که در شهرهای لوای صنعتی شدن بی رویه و نگرش اقتصاد گرایی که گسترش بزرگ راهها و برج های غول آسا مطلوب آن می باشد مورد بی اعتنایی قرار گرفتند و به تعبیر جین جیکوبز، اندیشمند بزرگ آمریکایی در کتاب مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکائی مورد خشونت قرار گرفتند. بزرگراههایی که اولویت را به سرعت بالای اتومبیل می دهند و برج هایی که چشم اندازهای شهری را مختل می‌کنند در دهه ۱۹۷۰ مورد اعتراض فعالان اجتماعی و زیست محیطی شهرهای آمریکا قرار گرفتند و شهرهای انسان محور مورد خواست روشنفکران آمریکا قرار گرفت. شهرهایی که یه دور از حس ناامنی، بی روحی و بی هویتی و غلبه ایده مدرنیسم در شهرها باشد خواسته این دسته از فعالین بود. گسترش فضاهای عمومی یکی از راهبردهایی است که می توانیم بواسطه آن انسان را به بطن شهرها بازگردانیم و شهرها را انسان محور‌تر بکنیم.
حال در اینجا بهتر است کمی به مفهوم فضای عمومی بپردازیم. فضای عمومی مکانی متعلق به همه مردم است که افراد تمایل به ماندن در آن بدون انجام فعالیت اجباری (مثلا رفتن به مدرسه ومحل کار، حمل و نقل کالا برای مشتری) دارند و این فضاها مخصوص فعالیت اختیاری مردم ( فعالیتهایی مثل قدم زدن، نشستن در نیمکت و تماشای نمایش خیابانی ) و لذت بردن آنها از محیط می‌باشد. به عبارت دیگر، فضاهای عمومی، فضاهای عبوری نیستند بلکه فرد تمایل به توقف یا حضور طولانی تر برای فعالیت‌ها و ارتباطات اجتماعی دارد. از فضاهای عمومی می توان به پارک‌ها، مراکز محله، میدان‌های شهری ، سالن‌های اجتماعات شهری، زمین‌های بازی عمومی، مجتمع های تجاری، کافه های خیابانی، پیاده راهها و معابری که برای مردم خاطره جمعی از یک رویداد را به یاد می آورند اشاره کرد. از مشخصات فضاهای عمومی می توان به امنیت، تنوع فعالیت‌‌ها، امکان دسترسی آحاد مردم به آن، خوشایند بودن محیط آن ،امکان تعامل اجتماعی و تشویق مردم به تماشا و توقف در خود اشاره کرد.
فضاهای عمومی از این رو دارای اهمیت هستند که می‌توانند باعث تقویت زندگی جمعی شوند، حس و هویت مکانی را ارتقا دهتد، مشارکت اجتماعی و سیاسی را تسهیل کنند ( جنبش‌های اجتماعی و سیاسی می توانند در فضاهای عمومی ظهور کنند و تداوم یابند) همچنین نشاط و امنیت جامعه را بالا ببرند. فضاهای عمومی امکان تعامل فرهنگ‌های مختلف و درنهایت توسعه فرهنگی را فراهم می‌کنند. از این رو، این فضاها نقش مهمی در خلق شهرهای سالم و انسان محور دارند.
در شرایط فعلی شهرهای ایران نیز بنا به افزایش جمعیت و همچنین از میان رفتن برخی فضاهای عمومی گذشته ( مثل حمام های عمومی و برخی میادین شهری همچون میدان توپخانه تهران یا میدان حسن پادشاه در تبریز) و به طور کلی کمبود فضاهای عمومی، ضرورت توجه به فضاهای عمومی در توسعه‌های شهری احساس می‌گردد و نیاز به سهم بیشتر این فضاها در ساخت شهر احساس می‌گردد. مخصوصا در شهر تبریز که رویدادی مثل تبریز ۲۰۱۸ را در پیش دارد فضاهای عمومی می توانند بسترساز توسعه گردشگری شهری باشند.
جهت گسترش این فضاها در ابتدا نیاز به این وجود دارد که در میان مردم و مدیران شهری ضرورت وجود آنها حس گردد و در رویکرد آنها نسبت به فضاهای شهر تغییر ایجاد گردد. نیاز به این وجود دارد که مطالبه مردم از ساخت پارکینگ طبقاتی در مرکز شهر ، تعریض خیابان ها و ساخت روگذر به توسعه فضاهای عمومی انسان محور تمایل پیدا کند. سپس می توانیم با راهبردهای مختلفی همچون ساخت فضاهای عمومی همچون پارک ها و میادین شهری، ایجاد امنیت و راحتی برای مردم در معابر و فراهم کردن و امکان دادن به فعالیت های اختیاری در معابر، ایجاد فضاهای مکث و توقف در خیابان گسترش فضاهای عمومی را تسهیل کنیم. حسین سعدلونیا

شهرهای جدید را بهتر بشناسیم

در حال حاضر ۱۷ شهر جدید در سطح کشور ایجاد شده که در بین آنها هشتگرد در استان البرز با ۶۷۵ هزار نفر بیشترین و مهاجران استان مرکزی و رامشار چهارمحال و بختیاری با ۶۰ هزار نفر کمترین جمعیت مصوب را دارند.
۱۷ شهرجدید دولتی با تخمین حدود ۴ میلیون جمعیت در ۴۰ هزار هکتار زمین دولتی ( مطابق طرح‌های مصوب) در حال ایجاد هستند و در این شهرها ۸۰۰ هزار نفر سکنی گزیده‌اند و پیش‌بینی می‌شود جمعیت شهرهای جدید تا ۵ سال آینده به بیش از ۲٫۵ میلیون نفر برسد. هم‌چنین قرار است ۸ شهر جدید دیگر ساخته شود که در مرحله‌ی مطالعات قرار دارند.
اغلب ۱۷ شهر موجود که در کنار شهرهای مادر احداث شده‌اند چندین هدف را در پیش دارند که اجرای طرح کالبدی ملی و توزیع متناسب جمعیت و اشتغال در سطح کشور در ارتباط با هدفهای استراتژیک و محدودیت منابع آب و خاک و انرژی، ایجاد مناطق مسکونی برای کارکنان یک یا چند فعالیت جدیدالاحداث اقتصادی و جمعیتی و کمک به اجرای کمی و کیفی برنامه‌های توسعه مسکن و ایجاد تعادل در بازار مسکن از آن جمله‌اند.
علاوه بر ۱۷ شهر جدید در دست احداث، هشت شهر جدید دیگر با جمعیتی بالغ بر ۶۵۵ هزار نفر در مرحله تصویب و طراحی به سر می‌برند که در حال حاضر مطالعات امکان‌سنجی و مکان‌یابی و طراحی آنها به همراه شهرک‌های دولتی در حال انجام است. در عین حال امکان‌سنجی ایجاد مجتمع‌ها و شهرک‌های موضوعی از قبیل پارک علم و فناوری و شهرک علمی – تحقیقاتی، ورزشی، گردشگری و… در اراضی دولتی برای تنوع بخشی به نقش و عملکرد و غنای هویتی شهرهای جدید نیز در دستور کار قرار داده شده است.

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میدهید!

باخبر شدن از
avatar

wpDiscuz
سامانه پیامکی
اشتراک روزنامه

عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.

اشتراک یکساله: 340 هزار تومان

اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان

ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.

درخواست اشتراک آنلاین

اشتراک پیامک

برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید

اشتراک ایمیلی

نظرسنجی

وب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟

نمایش نتایج

Loading ... Loading ...
آذربایجانین گوزه للیک لری
پیگیری وعده مسئولان
  • از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

تصویر روز