اختصاصی ساقی آذربایجان/ وحید خدادادی
فقر تنها واژهای اقتصادی نیست، بلکه زخمی اجتماعی است که به عمق کرامت انسانی نفوذ میکند. در جامعهای که سالهاست با فشار تورم و نابرابری دستوپنجه نرم میکند، آمار مددجویان و محرومان نهفقط نشانگر مشکل معیشتی، بلکه نمادی از کاستیهای ساختاری و توسعهای است.
نشست خبری اخیر آقای دکتر مهرداد محمدپور شاطری، مدیرکل جدید کمیته امداد امام خمینی(ره) استان آذربایجان شرقی، بار دیگر تصویری روشن از این واقعیت اجتماعی را پیش روی ما گذاشت، تصویری از رنج، اما در کنار آن، تصویر امید و تلاش برای کرامتبخشی و توانمندسازی محرومان. افزایش ۵۰ درصدی مددجویان؛
پیام دهکبندی جدید
مدیرکل کمیته امداد در آغاز نشست با اشاره به افزایش آمار مددجویان استان گفت: «پیشتر حدود ۱۰۰ هزار نفر در استان تحت پوشش کمیته امداد بودند اما پس از اصلاحات دهکبندی، ۵۰ هزار نفر دیگر نیز به فهرست اضافه شدند و اکنون شمار مددجویان به ۱۵۰ هزار نفر رسیده است.» این عدد، در نگاه اول، یک آمار ساده بهنظر میرسد، اما وقتی بدانیم جمعیت آذربایجان شرقی حدود چهار میلیون نفر است، در مییابیم که نزدیک به ۴ درصد جمعیت استان تنها از کانال کمیته امداد تحت پوشش قرار دارند؛ عددی که اگر مددجویان بهزیستی یا خانه مستمندان و … را هم به آن بیفزاییم، سهم قابلتوجهی از جمعیت را شامل میشود. این واقعیت، تلنگری است برای همهی دستگاهها و نهادهایی که دغدغهی عدالت اجتماعی را دارند. حرکت از کمک مالی به سمت توانمندسازی محمدپور شاطری رویکرد جدید کمیته امداد را «حرکت از حمایت صرف به سمت توانمندسازی پایدار» عنوان کرد.
به گفتهی او، مددجویان در سه گروه اصلی تقسیم میشوند: ۱٫ افراد مستعد اشتغال و خودکفایی ۲٫ افراد نیازمند به حمایت برای افزایش تابآوری ۳٫ سایر نیازمندان
او توضیح داد: «بسیاری از افراد در دهکهای پایین با حمایت صحیح و تسهیلات کمبهره قادرند کسبوکار کوچک خود را راهاندازی کرده و از چرخه حمایت خارج شوند.» در همین راستا، سال گذشته ۸۵۰ میلیارد تومان تسهیلات اشتغال پرداخت شد که به ایجاد حدود شش هزار فرصت شغلی انجامید که گامی است مهم در مسیر خوداتکایی اجتماعی. مسکن؛ سقفی برای آرامش مددجویان در حوزهی مسکن نیز، برنامههای گستردهای اجرا شده است.
مدیرکل کمیته امداد استان اعلام کرد: «۴۱۳ واحد مسکونی احداث، بیش از ۶۰۰ واحد تعمیر و برای حدود ۱۳۰۰ خانوار نیز فضای جانبی ایجاد شده است.» این پروژهها نشاندهندهی تلاش برای تأمین یکی از بنیادیترین نیازهای انسانی است؛ حقی که داشتنش میتواند نقطه آغاز بازگشت به عزت نفس و امنیت اجتماعی باشد.
حمایت از ایتام و محسنین؛ چهره انسانی امداد
در بخش دیگری از نشست، محمدپور شاطری از فعالیتهای حمایتی در حوزه ایتام و فرزندان محسنین خبر داد: «هماکنون ۱۴ هزار نفر از ایتام و فرزندان محسنین تحت حمایت این نهاد هستند؛ بهطور میانگین ماهانه برای هر یتیم دو میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و برای هر فرزند محسن حدود یک میلیون تومان کمک مالی پرداخت میشود.» او همچنین به طرح «مفتاحالجنه» اشاره کرد؛ طرحی که در آن مدیران دستگاههای اجرایی با حضور در منازل خانوادههای نیازمند از نزدیک با مشکلات آنان آشنا میشوند، حرکتی نمادین اما تأثیرگذار که میتواند رابطه میان مسئول و مردم را از سطح اداری به سطح انسانی برساند.
سرمایهگذاری در آموزش؛ امید به آیندهای آگاه
در بخش آموزش، خبرهای امیدوارکنندهای از عملکرد استان به گوش میرسد. ۶۷۰ دانشآموز و دانشجو تحت حمایت این نهاد قرار دارند که از آن میان، ۳۲۳ نفر در حوزههای علمی، قرآنی و ورزشی جزو نخبگان محسوب میشوند. سال گذشته ۲۳۳ نفر از این دانشآموزان در آزمون سراسری پذیرفته شدهاند. تفاهمنامه همکاری با مؤسسه فرهنگی و آموزشی «قلمچی» نیز موجب شده برخی دانشآموزان مستعد به مدارس غیرانتفاعی راه یابند و مسیر رشد تحصیلی برایشان هموارتر شود.
پشتوانههای مالی و گسترش مسئولیت اجتماعی به گفتهی مدیرکل کمیته امداد، منابع مالی این نهاد در سال گذشته ترکیبی از اعتبارات دولتی، کمکهای مردمی و تسهیلات بانکی بوده است: • ۲,۱۰۰ میلیارد تومان اعتبارات دولتی • ۱,۴۰۰ میلیارد تومان کمکهای مردمی • ۸۵۰ میلیارد تومان تسهیلات بانکی او افزود: «در قالب مسئولیت اجتماعی صنایع، سال گذشته با مشارکت صاحبان صنایع استان بیش از ۳۷ میلیارد تومان برای حمایت از ایتام جمعآوری شد.» کرامت مددجویان؛ از نگاه انسانمحور تا انتخاب آگاهانه یکی از بخشهای برجسته سخنان محمدپور شاطری، توجه به حفظ کرامت مددجویان بود. او گفت: «بهجای توزیع کالا بهصورت یکسان، بستری فراهم کردهایم تا مددجویان اعتبار مالی خود را در بسترهایی مانند دیجیکالا و باسلام خرج کنند و بتوانند کالای دلخواه خود را انتخاب نمایند.» این رویکرد، پیامد فرهنگی مهمی دارد: بازگرداندن حق انتخاب به مددجویان، یعنی پاسداشت کرامت انسانی آنان.
نکته پایانی: آنچه در این نشست برجسته بود، تأکید بر انسانمحوری در ساختار حمایتی است. از حضور مسئولان در منازل محرومان گرفته تا واگذاری اختیار خرید به مددجویان، همه بیانگر جهتگیری تازهای است که ریشه در احترام به کرامت انسان دارد. از سویی این حضور با توجه ارتباط کم رنگ اقشار ضعیف جامعه با مسئولان می تواند اقدامی قابل تحسین از سوی این کمیته در جهت فهم بیشتر مشکلات مردم باشد. اما در کنار همهی این دستاوردها، بدیهی است که عدد ۱۵۰ هزار مددجوی آذربایجانی، زنگ خطری جدی برای ساختار اجتماعی و اقتصادی استان محسوب میشود. این رقم نشان میدهد که هنوز در مسیر توسعهی عادلانه فاصلهای طولانی داریم. اگر مجموع مددجویان دیگر نهادهای حمایتی را نیز لحاظ کنیم، میتوان گفت بخش چشمگیری از جمعیت استان نیازمند حمایت یا مداخله هدفمند دولت و نهادهای اجتماعی است. در نهایت، آنچه از زبان مدیرکل کمیته امداد شنیده شد، نه فقط گزارشی از فعالیتها، بلکه دعوتی است به درک نزدیک از فقر مسئولیت اجتماعی، و بازتعریف کرامت انسانی در سیاستهای حمایتی.
About Author
پست های مرتبط
ارس؛ فراتر از تولید و صنعت/ بازخوانی نقش جدید منطقه آزاد ارس در نقشه گردشگری ایران
مُهر بی مسئولیتی بر پیشانی مِهر تبریز
شهرسازی فعلی تبریز زمینه ساز بحران آینده شهر