آمارِ امروز ، آوارِ فردا

اختصاصی ساقی آذربایجان/ وحید خدادادی

یکی از مهمترین عوامل مرگ و میر سالانه ایرانی ها تصادفات جاده ای است. آمار این مرگ و میر بر طبق گزارش سازمان های بین المللی مثل سازمان جهانی بهداشت در حدود ۲۰ برابر میانگین جهانی این آمار است. بطوریکه در گزارشات آمده زمان مرگ و میر در جاده های ایران و حتی تردد درون شهری به شمارش ساعتی رسیده و هر ساعت چندین هموطن جان خود را بر اثر تصادفات جاده ای در ایران از دست می دهند. شاید تا به حال به این آمار دقت نکرده باشید، لذا باور پذیری اش بسیار سخت است اگر بدانیم که آمار مرگ و میر بر اثر تصادفات جاده ای از آمار مرگ و میر بر اثر تعدادی از جنگ های معروف هم بیشتر باشد!
برای درک وضعیت بحرانی در یک حوزه، آمار و ارقام بهترین راهکار است و متاسفانه در حوزه حوادث رانندگی آمارها خود گواه اسفبار بودن شرایط است و از هر فریادی بلندتر است. بر همین اساس و طبق گزارش مدیرکل پزشکی قانونی آذربایجان‌شرقی در سه‌ماهه نخست سال جاری، ۲۲۶ نفر از جان‌باختگان حوادث رانندگی برای معاینه به ادارات پزشکی قانونی استان ارجاع شدند که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با ۲۱۱ فوتی، ۷ درصد افزایش یافته است و این در حالی است که از مجموع جان‌باختگان، ۱۷۷ نفر مرد و ۴۹ نفر زن بودند که آمار فوت مردان و زنان به ترتیب ۷ و ۹ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش داشته است.
گزارش مهرداد ستاره می افزاید که تنها در خرداد ماه، ۹۳ نفر بر اثر حوادث رانندگی در استان جان خود را از دست دادند که این تعداد نیز نسبت به خرداد سال گذشته ۷ درصد افزایش نشان می‌دهد.
مدیرکل پزشکی قانونی آذربایجان‌شرقی همچنین از رشد شمار مصدومان حوادث رانندگی خبر داد و گفت: در سه‌ماهه نخست امسال، پنج هزار و ۱۹۰ مصدوم حوادث رانندگی برای انجام معاینات به ادارات پزشکی قانونی استان مراجعه کردند که از این تعداد، سه هزار و ۷۸۸ نفر مرد و یک هزار و ۴۰۲ نفر زن بودند.
ستاره ادامه داد: تعداد مصدومان نسبت به مدت مشابه سال گذشته که چهار هزار و ۷۳۰ نفر ثبت شده بود، ۱۰ درصد افزایش یافته است.
وی خاطرنشان کرد: در خردادماه امسال نیز دو هزار و ۳۰ نفر مصدوم ناشی از تصادفات رانندگی به ادارات پزشکی قانونی استان مراجعه کردند که این آمار در مقایسه با خرداد سال گذشته، حدود ۲۲ درصد افزایش را نشان می‌دهد.
آنچه در این چند خط مطالعه کردید نشان داد که ما دیگر با یک گزارش خشک و رسمی روبرو نیستیم؛ بلکه با یک هشدار ملی و استانی مواجهیم. هشداری که نشان می‌دهد جاده‌های این استان، برای بسیاری از مردم، از مسیر رسیدن به مقصد به مسیر بازگشت‌ناپذیر تبدیل شده‌اند. وقتی یک بهار، ۲۲۶ خانواده در استان عزادار می‌شوند، نمی‌توان تنها با چند توصیه اخلاقی و فرهنگی از کنار آن گذشت. اصلا بگذارید سرراست سخن بگوئیم که در این استان هر روز ۲٫۵ شهروند فوت و همین تعداد خانوار عزادار عزیزان خود هستند و باز در ۲۴ ساعت شبانه روز حدود ۵۸ نفر در این استان مصدوم می شوند! این اعداد وحشتناک نشان می دهند که اگر در این استان هیچ حادثه طبیعی و غیر طبیعی هم رخ ندهد ما خود با همین یک فقره حوادث رانندگی می توانیم کلی برای کشور و خودمان و خانواده مان مصیبت بتراشیم و هزینه های مالی و انسانی ایجاد نمائیم و روند رو به رشد این اعداد هم اگر با همین رندوم سالانه حدود ۱۰ درصد پیش برود در یک دهه آینده با یک فاجعه مرگ و میر انسانی روبرو خواهیم شد که همین حالا هم چیزی شبیه به آن است. اما در کنار خطای انسانی که البته نمی توان سهمش را در افزایش این آمار نادیده گرفت ولی آیا باید همچنان همه چیز را به خطای انسانی تقلیل داد؟
بی‌تردید نقش راننده، سرعت غیرمجاز، خستگی، بی‌احتیاطی و بی‌توجهی جدی و غیر قابل لاپوشانی است؛ اما اگر فقط به این بخش از ماجرا نگاه کنیم، صورت مسئله را ناقص خوانده‌ایم. در کنار خطای انسانی، باید از کیفیت راه‌ها، نقاط حادثه‌خیز، روشنایی نامناسب، نبود علائم هشداردهنده کافی، ضعف نظارت، فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل، و حتی کم‌توجهی به آموزش عمومی و ایضا ناکارآمدی قوانین بازدارنده و جرایم تخلفات رانندگی نیز سخن گفت.

آنچه از نظرتان گذشت فقط یک آمار ساده نیست؛ پشت هر عدد، یک زندگی است، پشت هر جان‌باخته، یک صندلی خالی در خانه و عمدتا فوتی هایی که سرپرست خانوارند و بعد از فوتشان یک خانواده به طور مستقیم و چندین خانواده بطور غیر مستقیم در گیر آسیب های اجتماعی، روانی و مالی این قضیه هستند و باز هر سال افزایش آمار مددجویان بهزیستی و کمیته امداد و سایر آسیب های اجتماعی که ممکن است بعدها در صورت های خشن تر خود را در بستر جامعه نشان دهد. مثل تمام اتفاقات نامطلوب دیگر و کاستی هایی که اصحاب رسانه و جراید مطالبه گر و دلسوز پیگیرند، دور باطلی از فرافکنی و شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت وجود دارد. ترکیب پلیس، قانونگذار، شهرداری، راه و شهرسازی و سلسله ای از نهادها و سازمان هایی که در این آمار وحشتناک دستی بر آتش دارند و باید جوابگوی بعضا ترک فعل هایی باشند که باعث تولید چنین آماری شده است. نوعی خاموش از مسابقه مرگ در استان در میان خیل کثیر اخبار روزانه محو شده و البته که کسی هم نیست جوابگوی عملکرد خود باشد ولی وظیفه یک رسانه متعهد و دلسوز پرداختن به این مسائل و هشدار است هر چند شاید گوش شنوایی برای این قبیل مسائل نباشد و برخی بخواهند تمام کاسه کوزه ها را سر متوفی یا مصدوم بشکنند، اما این آمار فردای روزگار سر همه ما آوار خواهد شد، باشد که بدانید

About Author