نام اکبر عبدی طی چهار دهه گذشته با سینمای کمدی ایران گره خورده است؛ بازیگری که توانایی کمنظیرش در تغییر چهره، صدا، لهجه و ایفای نقشهای متفاوت، او را به یکی از شاخصترین هنرمندان تاریخ سینما و تلویزیون ایران تبدیل کرده است.
با وجود آنکه عبدی در تهران متولد و بزرگ شده، ریشه خانوادگی او به اردبیل بازمیگردد و خود نیز بارها به ترکزبان بودن و اصالت آذربایجانیاش اشاره کرده است.
اکبر عبدی آقاباقر، چهارم شهریور ۱۳۳۹ در محله نازیآباد تهران متولد شد. پدر او اهل اردبیل و ترکزبان بود و خانوادهاش از مهاجران آذربایجانی ساکن تهران به شمار میرفتند.
اگرچه عبدی دوران کودکی و نوجوانی خود را در تهران سپری کرد، اما فرهنگ و زبان ترکی آذربایجانی همواره بخشی از هویت خانوادگی او باقی ماند.
خود او در گفتوگوهای مختلف گفته است بسیاری از مخاطبان پس از دیدن تواناییاش در اجرای لهجههای مختلف، از اینکه ترکزبان است شگفتزده میشوند؛ موضوعی که نشاندهنده تسلط بالای او بر بازیگری و تغییر شخصیت است.
عبدی فعالیت هنری خود را در سال ۱۳۵۸ با حضور در نمایشهای آماتوری آغاز کرد و سپس به مدرسه هنر و ادبیات صداوسیما راه یافت. نخستین شهرت او از طریق مجموعه تلویزیونی مثلآباد در اوایل دهه ۶۰ شکل گرفت و پس از آن با فیلم جنجال بزرگ وارد سینما شد.
چهره خاص، انعطاف بدنی، توانایی فوقالعاده در تغییر صدا و استعداد ذاتی در خلق شخصیتهای متفاوت باعث شد خیلی زود به یکی از بازیگران پرکار و محبوب سینمای ایران تبدیل شود.
کارنامه اکبر عبدی تنها به کمدی محدود نمیشود. او در آثار درام، تاریخی و اجتماعی نیز نقشهای ماندگاری خلق کرده است.
مهمترین فیلمهای او عبارتاند از جنجال بزرگ، مردی که موش شد، اجارهنشینها، گراند سینما، مادر، ای ایران، دلشدگان، هنرپیشه، آدمبرفی، اخراجیها (سهگانه)، تسویه حساب، خوابم میآد، رسوایی، قاعده بازی و شرط اول است.
بسیاری از منتقدان معتقدند اکبر عبدی در چند نقش به نقطه اوج هنر بازیگری خود رسید؛ فیلم سینمایی مادر، ساخته علی حاتمی؛ نقشی کاملاً متفاوت که برای آن سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.
آدمبرفی؛ یکی از مشهورترین بازیهای تاریخ سینمای ایران که در آن عبدی بخش مهمی از فیلم را در هیئت یک زن بازی کرد.
هنرپیشه؛ همکاری با محسن مخملباف که توانایی او را در ایفای نقشهای پیچیده به نمایش گذاشت.
خوابم میآد؛ ایفای نقش زن سالخورده که بار دیگر توانایی شگفتانگیز او در گریم و بازیگری را ثابت کرد و برایش سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را به همراه داشت.
اگرچه اکبر عبدی کمتر از هویت قومی خود برای تبلیغات رسانهای استفاده کرده، اما در مصاحبههای متعدد تأکید کرده است که پدرش ترکزبان بوده و خودش نیز در خانوادهای آذربایجانی رشد کرده است.
مرحوم عبدی همچنین گفته است همین پیشینه فرهنگی باعث شده بتواند بسیاری از لهجههای ایرانی را با دقت اجرا کند.
در سال ۱۳۹۴ نیز مسئولان اردبیل به پاس خدمات هنری او، «کلید طلایی اردبیل» را به این بازیگر اهدا کردند؛ اقدامی که نشانه پیوند او با زادگاه نیاکانش بود.
اکبر عبدی در کنار هنرمندانی چون پرویز پرستویی، رضا کیانیان، صابر ابر و شماری دیگر از بازیگران ترکزبان، از چهرههایی است که بدون تکیه بر هویت قومی، در سطح ملی به محبوبیت رسیدهاند.
با این حال، بسیاری از مخاطبان آذربایجان او را یکی از موفقترین هنرمندان ترکزبان تاریخ سینمای ایران میدانند؛ زیرا توانسته است با حفظ ریشههای فرهنگی خود، به چهرهای فراگیر در سراسر کشور تبدیل شود.
مرحوم اکبر عبدی امروز نهتنها یکی از مهمترین بازیگران طنز ایران، بلکه نمونهای کمنظیر از بازیگری چندوجهی بود؛ هنرمندی که از نقش کودک تا سالمند، از شخصیتهای جدی تا کمدی و حتی نقشهای زنانه را با مهارتی کمنظیر اجرا کرده است.
بیش از چهار دهه حضور مستمر در سینما و تلویزیون، دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر و کسب جوایز معتبر، جایگاه او را در تاریخ هنر ایران تثبیت کرده است.
About Author
پست های مرتبط
قدردانی سفیر قزاقستان در ایران از اقدامات مدیریت اسناد ملی شمالغرب کشور ( تبریز) با اهداء نشان یادبود : کارهای ارزشمند و ماندگار انجام می دهید
کوهکلنگ کجاست و چهتاسیساتی دارد کهترامپ میخواهدبه آن حمله کند؟
جلاییپور: مخالفان مذاکره راهحل ندارند؛ فقط شعار میدهند| احمدینژاد تجاوز اسرائیل را چند بار محکوم کرد؟