مدیرکل دامپزشکی آذربایجان شرقی: حذف هاری بدون همکاری بین‌بخشی امکان‌پذیر نیست

مهدی حامی روز چهارشنبه ۶ آبان در نخستین سمپوزیوم تخصصی بیماری‌های زئونوز هاری که به همت دانشکده دامپزشکی دانشگاه تبریز برگزار شد با اشاره به رویکرد «سلامت واحد» گفت: سلامت انسان‌ها، حیوانات، گیاهان و زیست‌بوم‌ها به یکدیگر وابسته است و برای ایجاد تعادل و بهینه‌سازی سلامت در این حوزه‌ها باید از رویکردی یکپارچه استفاده کرد.

وی با اشاره به هدف‌گذاری جهانی برای حذف مرگ‌ومیر انسانی ناشی از هاری تا سال ۲۰۳۰ میلادی، خاطرنشان کرد: این هدف در برنامه‌ریزی‌های ملی نیز مورد توجه قرار گرفته و دستیابی به مرگ‌ومیر صفر انسانی ناشی از هاری تا سال ۱۴۰۹ شمسی دنبال می‌شود.

وی تشریح کرد: تعاملات بین‌بخشی، نقش قانون‌گذاران، مسئولان و سیاست‌گذاران، تأمین منابع مالی، مشارکت شهرداری‌ها و همراهی جوامع تأثیرگذار، از الزامات اجرای برنامه راهبردی کنترل و حذف هاری است و تنها با همکاری تمامی ذی‌نفعان می‌توان به کنترل مؤثر این بیماری دست یافت.

مدیرکل دامپزشکی آذربایجان شرقی با اشاره به ضرورت هماهنگی فعالیت‌های سازمان‌های مردم‌نهاد در زمینه مدیریت جمعیت سگ‌های بلاصاحب، گفت: برخی اقدامات بدون توجه به پیامدهای احتمالی، به‌ویژه غذا دادن به سگ‌های بلاصاحب در حاشیه جاده‌ها و بزرگراه‌ها، می‌تواند مدیریت جمعیت این حیوانات را دشوارتر کند و فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد نیز باید با برنامه‌های دستگاه‌های مسئول هماهنگ باشد.

وی در ادامه به اجرای طرح پایلوت مدیریت جمعیت سگ‌ها اشاره کرد و گفت: طرح «CNVR» شامل زنده‌گیری، عقیم‌سازی، واکسیناسیون و بازگرداندن حیوان به محل اولیه، به‌صورت پایلوت در هفت استان کشور و هر استان در یک شهر در حال اجراست که آذربایجان شرقی نیز یکی از استان‌های منتخب بوده و شهرستان سراب به‌عنوان محل اجرای پایلوت استان انتخاب شده است.

وی افزود: با توجه به دشواری‌های اجرایی مرحله عقیم‌سازی، رویکرد «CDR» نیز مطرح شده که بر زنده‌گیری، واکسیناسیون و بازگرداندن سگ‌ها به محل اولیه تمرکز دارد.

حامی با تأکید بر اینکه برنامه واکسیناسیون هاری تنها به سگ‌های بلاصاحب محدود نمی‌شود، اظهار کرد: سگ‌های دارای صاحب، سگ‌های گله، نگهبان، خانگی و آپارتمانی و سگ‌های بلاصاحب باید متناسب با شرایط منطقه در برنامه‌های واکسیناسیون مورد توجه قرار گیرند.

وی با اشاره به اهمیت پوشش واکسیناسیون جمعیت سگ‌ها گفت: واکسینه شدن دست‌کم ۷۰ درصد جمعیت سگ‌های یک منطقه می‌تواند زمینه مناسبی برای حرکت به سمت کنترل و حذف هاری فراهم کند و دستیابی به این میزان پوشش باید در برنامه‌های واکسیناسیون مورد توجه قرار گیرد.

وی مراحل اجرای طرح پایلوت واکسیناسیون را شامل شناسایی و شمارش سگ‌های موجود، زنده‌گیری، واکسیناسیون بلافاصله پس از زنده‌گیری و بازگرداندن حیوانات به محل اولیه عنوان کرد.

مدیرکل دامپزشکی آذربایجان شرقی همچنین از پیش‌بینی واکسیناسیون سالانه حدود ۴۰ هزار قلاده سگ در استان خبر داد و افزود: در شش ماهه نخست امسال بیش از ۲۲ هزار قلاده سگ واکسینه شده‌اند.

وی  در پایان تأکید کرد: هیچ دستگاهی، اعم از اداره کل دامپزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست یا شهرداری‌ها، به‌تنهایی قادر به تحقق اهداف کنترل و حذف هاری نیست و موفقیت در این مسیر مستلزم همکاری، تعامل، هم‌افزایی و حمایت متقابل دستگاه‌ها و نهادهای مسئول است.

دانشگاه‌ها باید در پیشگیری از بیماری‌های مشترک انسان و حیوان نقش مؤثرتری ایفا کنند

محمدتقی اعلمی، رئیس دانشگاه تبریز در این مراسم با اشاره به اقدامات این دانشگاه در سال‌های اخیر برای توسعه پژوهش‌های تقاضامحور و حل مسائل جامعه اظهار کرد: دانشگاه تبریز در سال‌های اخیر گام‌های مؤثری در زمینه توسعه پژوهش‌های تقاضامحور و حرکت به سمت حل مسئله برداشته است و طرح‌های تحقیقاتی منعقدشده میان دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی، بیانگر حرکت دانشگاه در مسیر به‌کارگیری توانمندی‌های علمی برای حل مسائل کشور و استان است.

وی با تأکید بر ضرورت توسعه پژوهش‌های تقاضامحور و مسئله‌محور، هماهنگی بین‌بخشی در حوزه سلامت واحد و ارتقای آگاهی عمومی، بر نقش دانشگاه‌ها در پیشگیری و مقابله با بیماری‌های مشترک انسان و حیوان تأکید کرد.

وی افزود: موضوع بیماری‌های زئونوز از آن جهت اهمیت دارد که نیازمند هماهنگی بین‌رشته‌ای و همکاری میان بخش‌های مختلف است و با توجه به ارتباط متقابل انسان، حیوان و محیط زیست، باید هماهنگی‌های جامع و مؤثری در این زمینه شکل گیرد.

رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به برگزاری همایش‌های پیشین با محورهایی همچون «انسان سالم، حیوان سالم، جامعه سالم» خاطرنشان کرد: تحقق اهداف این حوزه مستلزم همکاری میان دانشگاه‌ها، سازمان حفاظت محیط زیست، شهرداری‌ها و مجموعه‌های علوم پزشکی است و در حقیقت نیازمند رویکرد «سلامت واحد» هستیم تا مراقبت‌ها و هشدارهای لازم به‌موقع ارائه شود.

وی ادامه داد: برگزاری این سمپوزیوم می‌تواند گامی مؤثر در تقویت هماهنگی‌ها و حرکت به سمت پیشگیری و مقابله علمی با بیماری‌های مشترک انسان و حیوان باشد.

وی همچنین با اشاره به پژوهشکده مشترک دانشگاه تبریز و شهرداری تبریز با مشارکت پژوهشکده شهید باکری، بر اهمیت نقش این مجموعه در پیشبرد اهداف مرتبط با این حوزه تأکید کرد.

اعلمی، جهت‌دهی تحقیقات دانشگاهی به سمت مسائل واقعی جامعه را از دیگر اولویت‌های مهم دانشگاه‌ها عنوان کرد و گفت: دانشگاه‌ها باید در مسیر حل مسائل کشور حرکت کنند و از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی، به‌ویژه توانمندی دانشکده دامپزشکی، برای انجام تحقیقات کاربردی و حل مشکلات موجود بهره گرفته شود.

وی بر اهمیت اطلاع‌رسانی و ارتقای آگاهی عمومی نیز تأکید کرد و افزود: دانشگاه‌ها از جایگاه مرجعیت علمی در جامعه برخوردارند و باید در افزایش آگاهی عمومی و شناسایی مسائل مرتبط با بیماری‌های مشترک انسان و حیوان نقش مؤثری ایفا کنند.

به گزارش ایسنا، در ادامه این سمپوزیوم استادان و پژوهشگران دانشگاه‌های تبریز و علوم پزشکی تبریز و همچنین کارشناسان حوزه محیط زیست و دامپزشکی، موضوعاتی از جمله هاری در گذر تاریخ، حیوانات شهری آزادزی و مدیریت شهری، نظام اجرایی مراقبت از هاری، بیماری هاری در متون دامپزشکی کهن، تشخیص آزمایشگاهی هاری انسانی، مدیریت و کنترل هاری، درمان‌های نوین، هاری در قرن ۲۱ و هاری در حیات وحش را بررسی کردند.