نمی گذارند شرکت مس آذربایجان تشکیل شود !

اختصاصی آذربایجان شرقی/ وحید خدادادی

موضوع بر می گردد به ۱۲ خرداد ۱۴۰۱ و اولین سفر استانی شهید جمهور به استان آذربایجان شرقی. دستوری در این سفر و حین سفر به ورزقان و مس سونگون داده شد که دغدغه چندین ساله استان آذربایجان شرقی بود و اقلا در ظاهر و با توجه به محتویات دستور و در رویا دلگرم کننده بود، هر چند شکل انتشار خبرش عمدا یا سهوا با شیطنت و بزرگ نمایی همراه بود و رسانه های همراه دولت بحث استقلال را مطرح کردند که در نوع خود مورد عجیبی بود.
در آن برهه شهید رئیسی با حضور در جمع کارگران این مجتمع و گوش دادن به مشکلات آنها در سخنرانی خطاب به کارگران گفت:” مس ورزقان یکی از ظرفیت‌های بزرگ آذربایجان‌شرقی و شمال غرب کشور است و بر این اساس باید مس آذربایجان مستقل و استان از عواید آن بهره‌مند شود”. با وجود آن که در آن ایام برخی از نمایندگان استان در هیئت رقیب سینه می زدند و همین امر تکدر خاطر و گلایه مندی بهروزی مدیرکل اقتصاد و دارایی استان را در پی داشت، پیگیری ها افتان و خیزان در حال انجام بود و نهایتا در بهمن ۱۴۰۱ و به نقل از مدیر کل محترم، اولین اقساط مالیات پرداختی این معدن به حساب استان واریز شد! در ادامه و با پیگیری ها مجوز نخستین «شرکت پروژه» عام المنفعه (پروژه تغلیظ فاز سه مس) سازمان فرابورس را کسب کند و معبود عباس‌زاده مدیرعامل سابق مس سونگون ۷ اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ از اخذ اولین مجوز شرکت سهامی عام پروژه توسط مس سونگون خبر داد. در ادامه حتی اولین محموله کاتد مس در مجتمع سونگون در تاریخ ۱۴ خردادماه سال گذشته به تولید رسید. بر این اساس بزرگ‌ترین گام در وعده دولت شهید رئیسی در امر جلوگیری از خام‌فروشی برداشته شد و سهم استان آذربایجان شرقی در این گام کتمان ناپذیر است و در نهایت در ۱۸ خرداد سال ۱۴٠۲ در دومین سفر استانی شهید جمهور به استان آذربایجان شرقی، محسن منصوری معاون اجرایی رییس جمهور پیشین در توییتی از تشکیل شرکت مستقل «مس سونگون آذربایجان» خبر داد.
معبود عباس‌زاده، مدیرعامل سابق شرکت مس سونگون آذربایجان (شمسا) در نشست خبری خود در تشریح ماجرای استقلال یافتن این شرکت اظهار کرد: با تشکیل شرکت مس سونگون آذربایجان (شمسا) قانون تجارت کاملا بر این شرکت حاکم بوده و طبق آن بایستی شرکت دارای سهام باشد و در مسیر قانونی نیز حداقل سه شریک حقیقی برای آن ثبت شود.

وی با اشاره به انتخاب پنج هیات مدیره این شرکت از میان آذربایجانی‌ها، تشریح کرد: این اعضای هیات مدیره شامل بنده، فارغ التحصیل رشته مدیریت از دانشگاه یزد، آقای مالکی فوق لیسانس معدن از دانشگاه شهید باهنر کرمان، آقای بهروزی مدیرکل امور اقتصادی استان، آقای محمودی دکترای معدن و آقای صباغی دکترای مکانیک از دانشگاه صنعتی شریف هستیم.
بعد از روی کارآمدن شهید مالک رحمتی به عنوان استاندار جدید آذربایجان‌شرقی در اواخر سال ۱۴۰۲، در سفر وزیر اقتصاد به استان، ایشان در جلسه شورای اداری اعلام کردند که استقلال مس آذربایجان فقط روی کاغذ بوده و اجرایی نشده است.
با حادثه تلخ ورزقان و سقوط هلی کوپتر رئیس جمهور فقید، دیگر نه صادرکننده دستور در میان بود و نه دو چهره مهم پیگیری کننده تشکیل این شرکت یعنی آیت الله آل هاشم و رحمتی استاندار فقید.
روزنامه ساقی آذربایجان به جهت اهمیت فوق العاده تحقق این آرزو از همان بدو امر و با پیگیری های مجدانه خود سعی در تحقق آن داشته و امروز که به نظر می رسد این مسئله کم کم به فراموشی سپرده می شود، مجددا بررسی و پیگیری آن را در ردیف مطالبات رسانه ای خود قرار داده است. مردادماه و در نشستی که در قالب تور رسانه ای به مجتمع مس سونگون انجام شد از عظمایی مدیر عامل این مجموعه این پرسش اساسی را مطرح کردیم که داستان تشکیل شرکت مس آذربایجان به کجا رسید؟ در آن نشست و قبل از طرح سوال و ضمن توضیحاتی گفتیم که اساسا استفاده از واژه استقلال برای تحقق این امر یا اشتباه لفظی بوده و یا شیطنت . چون ساختار قانونی، سیاسی و اقتصادی کشور به جهت رویکرد مرکز محور و نه فدرالیسم حتی در بعد اقتصادی آن چنین امکانی را تقریبا محال کرده است. لذا بسنده کردن به تشکیل شرکت مس آذربایجان به عنوان یک شرکت اقماری ذیل شرکت ملی مس ایران و استارت و بهره برداری از کارخانه های تابعه برای جلوگیری از خام فروشی مس عقلانی بود. در این نشست مدیر عامل مجموعه ضمن صحه گذاشتن بر این اظهارات گفت: استقلال مس سونگون آذربایجان اساسا امکان پذیر نیست و اگر برای این معدن شرکت مستقلی تاسیس شود پس باید برای تمام معادن شرکت‌های مستقلی ایجاد کنیم!

در حال پیگیری موضوع هستیم!

در این بین علیزاده نماینده ورزقان در مجلس شورای اسلامی که در دوره جدید جانشین دهقانی شده است در ضمن نشست خبری خود و در رابطه با این موضوع گفت: وی به پیگیری قطع روند واریز سهم مردم آذربایجان‌شرقی و ورزقان به کرمان تاکید کرد و افزود: نمایندگان مجلس استان و بنده پیگیر هستیم که بجای واریز این مبالغ سهم مس سونگون به اداره دارایی کرمان به دارایی آذربایجان شرقی واریز شود و همزمان نیز موضوع استقلال یافتن مس سونگون را ادامه می‌دهیم.

رئیس جمهور کارگروه ویژه برای تحقق شرکت مس آذربایجان تشکیل دهد

اما مدیر کل اقتصاد و دارایی استان نظرات متفاوتی دارد که به نظر می رسد به واقعیت نزدیک تر و عینی تر است. وی در رابطه با آخرین وضعیت تشکیل شرکت مس اذربایجان گفت: در نیمه اول سال ۱۴۰۲ مقدمات کار انجام شد ولی از نیمه دوم سال گذشته به این طرف اتفاق خاصی در این رابطه رخ نداده و موضوع مسکوت مانده است.
واقف بهروزی افزود: به بهانه های واهی از انجام دستور رئیس جمهور فقید استنکاف می کنند و این بهانه ها هم در زمان آقای خرمی شاد هیات مدیره قبلی و هم مدیریت فعلی ادامه دارد و مدیریت جدید با اینکه وی خود را خیاوان اوشاغی معرفی می کند، اقدامی در این رابطه صورت نداده است. اراده ای در این رابطه وجود ندارد و لذا چشم انداز مثبتی برای تحقق این امر دیده نمی شود. شرکت ملی مس ایران در رابطه با مجموعه مس سونگون تاکنون نه مصوبات سفر را به طور کامل و درست اجرا کرده و نه در پرداخت مالیات و حقوق معادل آن درست عمل کرده و نه بحث های آلایندگی و مسئولیت های اجتماعی! به نظر می رسد برای تحقق این امر نیازمند انتخاب یک استاندار مقتدر است. البته باید عرض کنم که مطالب ارائه شده توسط برخی ها بعضا گل به خودی محسوب می شود.
وی در رابطه با چه باید کرد نیز گفت: تحقق این امر ابتدا نیازمند اراده رئیس جمهور است. در گام بعدی راه حصول نتیجه تشکیل یک کارگروه از سوی رئیس جمهور است تا مشکلات را بررسی و در جهت رفع موانع برآید. در این رابطه هم ایرادی به رئیس جمهور وارد نیست چون قرار است مصوبات دولت قبل و رئیس جمهور فقید را پیگیری نماید و کسی نمی تواند از این بابت اشکالی وارد کند. در غیر اینصورت این امر مشمول مرور زمان شده و ابتر خواهد ماند. اگر قرار است این دستور اجرایی نشود و شرکت مس آذربایجان تشکیل نشود، برای مردم آذربایجان وجود این مجموعه جز تخریب جاده ها، آلایندگی محیط زیست چه نفعی دارد؟ نامه ای به امضای مرحوم خرم، امام جمعه شهید و رئیس وقت مجمع نمایندگان و رئیس محترم دستگاه قضایی استان به رئیس جمهور فقید انشاء شد که در آن تمام موارد ذکر شده و برای حل موضوع باید موارد مطرح شده در آن نامه دو صفحه ای عملیاتی شود.
نتیجه گیری: برآورد صحبت های همه عزیزان حکایت از آن دارد که اولا اطلاعات جامع و کامل در رابطه با این مصوبه سفر استانی در اختیار مجموعه اداره کل اقتصاد و دارایی استان است برخلاف آنچه بعضا نمایندگان اظهار می دارند رنگ و بوی شعاری و انتخاباتی می دهد. ثانیا حضور یک استاندار مقتدر که بتواند ضمن رایزنی با شخص رئیس جمهور و تشکیل کارگروه برای پیگیری و ادامه روند تشکیل این شرکت از الزامات این بحث است. به جرات می توان مهم ترین و اولین اقدام رئیس جمهور و استاندار جدید را پیگیری مجدانه این موضوع عنوان کرد و ما به سهم خود و در ادامه باز پیگیر تحقق و چرایی عدم تحقق تشکیل این شرکت خواهیم شد و در گزارش های بعدی نیز مخاطبان و افکار عمومی را در این رابطه مطلع خواهیم نمود.

About Author

وحید خدادادی

See author's posts