ابهامات در جریان انتخابات

انتخابات دهمین دوره هیئت مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان با مشارکت نزدیک به ۵۰ درصد مهندسان عضو سازمان و با ثبت بیش از هفده هزار رای در تاریخ پنجم دی‌ماه برگزار شد. مشارکت بالای همکاران مهندس در انتخابات و افزایش حدود صد درصدی شرکت کنندگان در انتخابات می توانست نقطه قوت برای اعضای منتخب و اتکایی برای پیشبرد اهداف و برنامه های انتخاباتی باشد. اما حواشی و ابهاماتی پیرامون سلامت این انتخابات مطرح شده که ضرورت بررسی دقیق و شفاف‌سازی را ایجاب می‌کند. این ابهامات همچنین لزوم بازنگری در قانون نظام مهندسی و سازوکارهای برگزاری انتخابات را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
شنیده های موثق( احدی از اعضای هیئت مدیره به نقل از اعضای هیئت نظارت بر انتخابات) حاکی از آن است که ثبت حدود دو هزار رای از یک IP خاص انجام شده، این در حالی است که اختلاف تعداد آرای منتخبین بسیار کمتر از این مقدار می باشد و این می تواند تاثیر بسیار جدی در نتایج انتخابات داشته باشد. اما تخلفات انجام گرفته در موعد انتخابات به این موارد محدود نمی گردد. به گفته همکاران ثبت رای در دفاتر خاص بر اساس اطلاعات اعضای نظام مهندسی با حجم گسترده و به صورت سیستماتیک انجام گرفته است. بنابه اظهارات برخی از اعضاء در روز رای گیری از دفاتر مختلف با اطلاعات همکاران وارد سامانه انتخابات شده و سپس تماس گرفته و با طرق مختلف کد ارسال شده را درخواست نموده و به جای همکار رای ثبت می نمودند و یا اجبار ثبت رای به افراد خاص و درخواست اسکرین شات از همکارن بسیار در فضای مجازی مطرح گردید. ثبت رای الکترونیکی در دفاتر خاص و با اطلاعات سایر اعضا، و عدم احراز هویت کاربران در زمان ثبت رای، نگرانی‌های جدی را در مورد شفافیت و صحت انتخابات به وجود آورده است. این اظهارات، ضرورت بررسی دقیق و مستقل این موارد توسط نهادهای ذی‌صلاح را آشکار می‌سازد. اگر این ادعاها صحت داشته باشند، اعتبار انتخابات زیر سوال رفته و نیازمند اقدامات قانونی و اصلاحی جدی خواهد بود.
در این میان سوالی که مطرح می گردد این است آیا مسئولین برگزاری انتخابات پیش بینی چنین تخلفاتی را نداشتند؟ پاسخ این است که با توجه به تجربه انتخابات دور نهم به صورت الکترونیکی بسیاری از همکاران از جمله نگارنده طی جلساتی موارد فوق را به اطلاع مسئولان برگزاری انتخابات رساندند و راهکارهایی نیز پیشنهاد گردید ولی مع الاسف در برگزاری انتخابات هیچکدام از راهکارها مورد استفاده قرار نگرفت. راهکارهایی از قبیل محدود نمودن IP وارد شده به سامانه و یا محدود نمودن Mac Address وارد شده به سامانه از لحاظ فنی امکان چنین تخلفاتی را می توانست به حداقل برساند. همچنین باتوجه به امکان احراز هویت برخط بر اساس داده های سازمان ثبت احوال می توانست ثبت رای پس از احراز هویت اعضاء صورت گیرد. در کنار ایرادات اجرایی برگزاری انتخابات که به مواردی در فوق اشاره گردید به نظر می رسد اصلاح قانون سازمان نظام مهندسی ساختمان نیز بایستی در اولویت کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی و همچنین نمایندگان محترم قرار گیرد. قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب دهه هفتاد، چارچوب کلی فعالیت سازمان نظام مهندسی و نحوه انتخاب اعضای هیئت مدیره را تعیین می‌کند اما با توجه به ابهامات مطرح شده و تجربیات دوره‌های گذشته، به نظر می‌رسد قانون نظام مهندسی نیازمند اصلاحات اساسی می باشد. دو مورد از مهم‌ترین اصلاحات پیشنهادی به شرح زیر است:
۱- محدود نمودن دوره‌های حضور در هیئت مدیره: یکی از پیشنهادات مطرح شده، محدود کردن تعداد دوره‌های متوالی حضور افراد در هیئت مدیره است. این امر می‌تواند از شکل‌گیری انحصار و تثبیت قدرت افراد خاص جلوگیری کرده و زمینه را برای حضور نیروهای جدید و ایده‌های نو فراهم آورد.
۲- تغییر قانون در خصوص رشته‌ای نمودن انتخابات: پیشنهاد دیگر، تغییر سازوکار انتخابات به صورت رشته‌ای است. به این معنی که برای انتخاب اعضای هیئت مدیره در هر رشته، فقط اعضای همان رشته حق رای داشته باشند. این امر می‌تواند تخصصی‌تر شدن هیئت مدیره و افزایش تمرکز بر مسائل هر رشته را به دنبال داشته باشد. در حال حاضر، تمامی اعضا در تمامی رشته‌ها حق رای دارند که ممکن است منجر به انتخاب افرادی شود که شناخت کافی از مسائل تخصصی رشته‌های دیگر ندارند.
نتیجه‌گیری:
ابهامات مطرح شده در خصوص انتخابات اخیر هیئت مدیره سازمان نظام مهندسی، زنگ خطری برای ضرورت اصلاح قانون و سازوکارهای برگزاری انتخابات است. شفافیت، صحت و اعتماد عمومی به نتایج انتخابات، از ارکان اصلی سلامت هر سازمان و نهادی است. لازم است نهادهای ذی‌صلاح به صورت جدی به بررسی این ابهامات پرداخته و در صورت لزوم، اقدامات قانونی و اصلاحی لازم را انجام دهند.

همچنین، پیشنهاد می‌شود کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه مهندسی، به بررسی و تدوین پیشنهادات اصلاحی برای قانون نظام مهندسی پرداخته تا شاهد برگزاری انتخاباتی شفاف‌تر و کارآمدتر در آینده باشیم.

غلامرضا باغبان گل پسند – عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان و عضو هیئت علمی دانشگاه

About Author