شعر ، نه دئمکدیر ؟

هرشئیدن اول شعر , هر کیمین و هر ائلین باخیمیندا فرق ائدیر , و هرکیم و هرائل اونی ئوز دوشونجه سی و ذوقی ئولچوسونده سئویر , اونونلا ایچ دوشونجه لرین گوستریر و اونونلا آغریسین دینله دیر.
بیر چوخلی انسانلار , یئییب- ایچمکدن و ایلک یاشایش احتیاجلارین و گرکلرین قازاناندان سونرا , ذاتا گوزه للیک سئون و هنر سوراغینا گئدندیرلر , و بو هنر و باجاریق سئومک آردینجا دوشمک هر یئرین و هر ائلین ئوزونه اویغون و ئوزونه یاراشان علایق و سئوگیدیر.
یوزلرجه گوزه للیکلردن و باجاریقلاردان بیریده شعردیرکی هر ائلین آتا – بابا و قومی دبللری , ایره لی سورمک دیلکلری , آرزولاری و ها بئله دیللرینده اولان قورولوش دورومی آیری آیریجا ئوزلرینه اویغون یئر توتماقدادیر.
دئمک بیریئرده شعر اوزون – قیسا , بیر یئرده موزون ومضمونلی ولی قافیه سیز , بیر یئرده ده موضون ومضمونلی ولی قافیه لی , آنجاق بوتون بونلار ایله بئله شعر هرنه اولورسادا اولسون , بونی گرک بیلمک کی اونون کوکی و ریشه سی هر یئرده و هر اوره کده بوسبوتون آرینمیش ایچ دوشونجه لر قانی ایله سوواریلیب و درین درین آرزولار امگی ایله بئجه ریلیبدیر.
شعر , سوزون بئجرمیشی و تکاملیدیر , و بونی لاپ آیدین آچیقلاماق اوچون گرک دئمک کی سوز پیشمه میش (چیگ) بیرمواد و شعر صنعت و باجاریقدیر.
سوز بیرکرن ائشیدیلرسه , شعر یوز لرجه کرن دینله نر و حله گئتدیکجه اورکلره سینه ر و علاقه ساخلار , بونا شاهید و اینان بوی (داستان) کتابلاری ایله قوشما (شعر) کتابلاریدیر.
بوی (داستان) کتابلارین , اوست اوسته بیرکرن اوخویارلار , حالبوکی شعر کتاب لارین ایللر بویوجا اونودولماز سئوگیلر کیمی قویونلاردا و قوجاقلاردا بسلرلر , چونکی سوز مادی بیر احتیاجی رفع ائدندن سونرا , داها بیر ماموریتی و ایشی اولمادیغی اوچون کوچوب گئتمکده دیر , حالبوکی شعر , ظاهرا مادی بیر احتیاجی و گرکی رفع ائتمه دن گونول ایله سئویلیب آلقیشلانیر و ئولمز بیر یادگار کیمی دوشونجه لرده و اورکلرده یئرتوتور , و بونلاردان باشقا شعر , شاعرین اورک میوه سیدیر , و چون اورکدن توره نیب و اورکده بئجه ریلیب , یاراشارکی اورکلر اوسته یئرتوتسون و اورکلرده بسلنسین.
بونلار ایله بئله , سوز ایله شعر , بیربیرینین گرگی و ملزومودر , و هنر اوچون بو اولماسا , او اولماز – او اولماسا , بو اولابیلمز , بس شعر , سوزون گوزه ل دونومی و ایره لی زمانی و بئجرمیشیدیر , دوغورسی بو , سوزدیرکی شعری دوغور و بئجردیر و اونی بیرگلین کیمی گوزه للندیریر.
بونا گوره گرک دئمک کی شعر , سوزون النمیشی و آرینمیشیدیر , چونکی اونلارجا و یوزلرجه سوزودن یالنیز بیر نئچه مصرع و بیت شعر یارانا بیلر , بو اعتبار ایله شعر اونلار و یوز لرجه سوزون النمیشی و آرینمیشی اولدوغو کیمی , اونلارجا و یوزلرجه ده ذوقون و سئوگینین ودردین بیر گورکمی اولا بیلر.
شعر , سوزون موسیقیلنمیشی و ترانه سیدیر , شعرده اولان اثر سوزده چوخ آز اولابیلر , یئر یئر , زمان زمان لازم و گرک اولدوغو اوچون , موسیقیدن و ترانه دن , عشقیدن و عاشیقلیکدن ساوای , او یالنیز باشینا گوجلی بیر قهرماندان , قدرتلی بیر حاکمدن آرتیق فتح ائدیر و گونول ایله ئوزونه یئر قازانیر.
بورادا شعردن منظور, او شعر دیرکی اونی اوخویاندا و ائشیدنده روحا و فیکره اوستون بیر دونوکلوک و تحول یارانسین , ذوقی و عشقی جنبه دن باشقا , معنوی خصوصلاردادا بیلیکلر و دوشونجه لر آرتیرسین , بونی لاپ آیدین آچیقلاماق اوچون , گرک دئمک کی شعر , روحه صفا و لذت وئردیگی حالدا , گرکدیر کی فکره و آنلاغادا اوستونلوک و ترقی وئرسین , و اوخویانینی و ائشیدنینی ئوز آرخاسینا سورسون و اونا یول آچسین یوخسا شعر , یالنیز گوزه ل سوزلر و کلمه لردن و هاردا بیر سئچیلمیش لغتلردن عبارت اولسایدی داها بو قدرت ایله اورکلره و دویغولارا حاکم و یولچی اولا بیلمزدی , تکجه قیرمیزی و گوزه ل بیر نارا بنزردی کی ظاهری پارلاق , آنجاق ایچی پوچ و کیفلنمیشدر.
البته بو خصوصدا , یوزلرجه شعرلر و غزلر واردیرکی ظاهیرده چوخ گوزه ل و حتی منظم و دوزگون گورونور و حله حله اونا عیب و ایراد چیخارتماق آسان و قولای دگیل. آنجاق بونلار ایله بئله , بیر آز درین باخاندان و اونون آرخاسیجا گئدندن سونرا اونون هدفسیز اولدوغو و بیر یئره چیخا بیلمه دیگی فورا” گوزه چارپیر , و بو سوروشوق جان لانیر کی بوشعر ندن ساری توره نیبدر؟ هدفی و آماجی
نه دیر؟
دوغرودیرکی هوس , شعرین مصالحلریندن مهمدیر و اونسوز جذبه لی و یاپیشان اولا بیلمز , آنجاق شعرلرده واردیرکی یالنیز هوس اولادیر و فقط هوس اوسته قوشولوب و تفنن اوچون دئیلیبدیرلر , بونا گوره دیر کی بو جوره شعرلر(ناقص الخلقه) لر کیمی یا هیچ ساغالماز و یا ساغالارسادا ئوزوندن چوخ خرج آپارار و یئنه ده جاناسینر اولماز , بس هر شعره , شعر دئمک اولماز , چون شعر کی بوتون سوزلرین و دوشونجه لرین گوزه ل گورکه می و اونلارین بیان ائدنی دیر گرکدیر کی هر جهت ده تکمیل و بوتوو اولسون.
شعرین , ان بیرینجی وظیفه لریندن بیریده بودورکی شاعر ایله اوخویانین اورتاسیندا امین بیر واسیطه اولسون , شاعرین شاعرانه احساساتین , درین دوشونجه لرین , یوموشاق عواطیفین یئر یئر اوخویانا و ائشیدنه منتقل ائله سین , تکجه بو حالدا دئمک اولار کی شاعر و شعر و اوخویان ئوز امک لرینده و چالیشمالاریندا اوستون بیر باشاریلارا و توفیقلره چاتیشیبلار.
شعر , شاعرایله اوخویانین اورتاسیندا واسیطه اولدوغو اوچون , شاعرین تربیه سیده اولدوقجا بویوک و دگرلیدیر دئمک کی او گرک ئوز امانت ائلچیسین گوزه ل و امین ئورگه تسین , و سیغیم و دولی بئجرتسین , بوتوو و آخار یولا سالسین .
بونا گوره وزنده , قافیه ده و معنادا جانلی و منسجیم اولدوغو کیمی خلق ایله ده قیریلماز بیر رابطه و ئولمز بیر یاخینلیق ساخلاسین.
شعر , شاعر ایله خلق آراسیندا ائلچیدیر , بونا گوره بو ائلچی گرکدیرکی هر بیر گوزه ل و دوزگون صفتلره مالک اولسون , پیسلیک و چیرکینلیک ایله ووروشسون , و یاخشی لیق و گوزللیکلر توره تسین , و سعادت اوچون خلقین الینده چلیک اولسون , بس بئله لیکله آیدینلاشیرکی شعر , عشقدن , محبتدن , غمدن و دوشونجه دن اینجه بیر شکیللرده دانیشدیغی حالدا , ئوزی بیر علم و بیلیکدیر.
و چون بیلیکدیر. ئوز – ئوزونه عمومی بیر ارتباط اولدوغو و خلق ایله معنوی و دایمی علاقه ساخلاماسیدا آیدیندیر .
شعر و هنر اوچون چوخلی صفتلر قائل اولوبلار , او جمله دن هنر , هنر اوچوندیر و یالنیز ئوزی اوچون یارانیر , و یا دئیلیر. یعنی هنرین ایشی یالنیز هنر تورتمکدیر , هئچ بیر ایشه و جریانا تعهدی یوخدویر و یا ئوزی اوچون مستقلدیر و یان – ئوره سینده اولان تحولاتا و حوادثه سایماز دیر , بو ادعا لارا گوره هنر مندلرین استدلالاری بودیرکی زمانه نین و گونون جریانلارینا گوره توره دیلن هنر , فقط بو جوره گونلرین دردینه دگه ر یعنی یاشاییشی اولورسا دا چوخ آزدیر.
آنجاق بوتون بونلار ایله بئله , جدی و انقلابی هنرلر تاریخده مقدسدیرلر و اونودولماز , چونکی تحولات و جریانلارا چیرپینان بیر قلب و آلیشان بیر آلوو اولاراق , اونلاری , ایره لی سوروبلر و باریش و دینج اولان گونلری اونلار یارادیبلار , حالبوکی یانلاریندا یوزلرجه ظلم و جنایتلره سایماز اولان هنر اوچون هنر چیلر , او جمله دن شاعیرلر , ادیب لر ئوزلرین دموک و مشغول ائتمک اوچون و یا آدا – سانا و یا چوره ک اوچون کلمه لر ایله اوینا یبلار و اوینا ییرلار.
متعهد هنر مندلری سوفرا آچانا و یا باغبانا اوخشاتساق ؛ تعهدی اولمایان هنر مندلری سوفرا باشیندا اوتورانا و یا حاضیر میوه یئینلره اوخشاتمالی ییق ؛ چونکی جامعه لرین و تاریخلرین تحولاتیندا و اخلاقی جریانلاریندا سویوق سویوق باخماقدان و ئوزی ؛ ئوزی ایله دموک و مشغول اولماقدان باشقا بیر هنرلری یوخ ایمیش و یوخدیر.
اوسته اولان سوزلره گوره ؛ ایندی بیر نئجه سوز شعر حاققیندا اوخویالیم کی شعر ؛ ایکی جوردور ؛ بیری ایستی و جانا سینر ؛ بیریده سویوق و یوران ؛ ایستی اولان شعر ؛ ایستی و جوشغون اورکدن چیخدیغی اوچون اورگه یاپییشار ؛ و بو نه قوری هنر دیر و نه ده زوراکی صنعت چونکی بو ؛ دولغون بیر وجداندان و دوزگون بیر عاطیفه دن توره ندیگی اوچون وجدانلاردا و عاطیفه لرده دریندن نفوذ ائدیر و بو جوره شعرلر همیشه دئییله بیلمز ؛ چونکی بو جوره شعرلر همیشه ارادی و اختیاری دگلیل لر بلکه وجدان و عاطفه جوشاندا و حرکته گلنده توره نیرلر ؛ بس طبیعی دیرلر ؛ حالبو کی – ارادی و اجباری دئییلن شعرلر ؛ هنری و صنعتی اولدوقلاری اوچون طبیعی اولمازلار ؛ بونا گوره کی بورادا اولان هنر و شعرلر ؛ جوشغون بیر کونولدن و لطیف بیر عاطیفه دن یوخ بلکه قوری بیر هوس دن و جبری اراده دن توره نیبلر ؛ بس مخصوصا شعر ؛ ساده و قولایجا بیر صنعت و هنر دگیل کی هر زمان یارادیلسین و هر زمان یونولسون .

About Author

saghi

See author's posts