چشم ها و ترک های زمین تبدار به آسمان خیره مانده اند و ابرهایی که گویی با زمین و زمینیان قهرکرده اند. ابر ها می آیند، نمناک، مغموم و بی احساس ؛ خودی نشان می دهند ولی از بارش رحمت الهی خبری نیست. راستی شاعر چه نیکو سروده است: «ابر بيباران بوَد ابري كه از احسان تهي است!» چشم ها و دست های پینه بسته کشاورزان همچنان رو به آسمان است.
کمبود بارندگی در سال های اخیر مشکلات زیادی را برای مردم، صنایع و به ویژه کشاورزان در فصول مختلف ایجاد کرده است. اثرات کم بارشی در درازمدت می تواند منجر به بروز فجایع زیست محیطی، کشاورزی، اقتصادی و اجتماعی ویرانگر نظیرکمبود غلات و مواد غذایی، قحطی، مهاجرت اجباری به دور از مناطق خشکسالی و حتی درگیری بر سر منابع آبی باقی مانده شود.
البته پدیده کم بارشی مربوط به اکثر نقاط این کره خاکی است و همه مناطق جهان با نوسان بارندگی مواجه هستند. میانگین بارندگیهای ایران هم حدود ۲۳۰ میلی متر ثبت شده این درحالی است که در سالهای ۹۷ و ۹۸ میزان بارندگیها به حدود ۳۲۰ میلی متر رسیده بود اما این میزان طی سالهای اخیر که با کمبارشی، خشکسالی و گرمایش جهانی مواجه هستیم، کاهش یافته است. از آنجا که شرایط اقلیمی میزان بارندگیها را تغییر میدهند، تغییرات اقلیمی بهخصوص دخالتهای انسانی موجب تشدید پدیدهها به اشکال مختلف همچون خشکسالی و کمبارشی و وقوع بارشهای شدید و سیلآسا شده و تخریب محیط زیست، جنگلزدایی و گسترش بیابانها را در پی داشته است.
در حقیقت دخالت در بشر در ساختار و اکوسیستم کره زمین را می توان اولین دلیل کم بارشی قلمداد کرد. بارش پدیدهای است که باعث انباشت آبهای شیرین و زنده شدن سیاره زمین میشود. همچنین حیات کل اکوسیستم به میزان بارندگی سالانه بستگی دارد و هرگونه اختلال در این چرخه میتواند باعث خشکسالی، از بین رفتن ساختار طبیعی محیط زیست و تغییرات جدی و خطرناک در زیست بوم و در نهایت حیات بشر شود.خشکسالی، کاهش تولیدات کشاورزی و فقدان آب شرب سه چالش اصلی ناشی از کم بارشی هستند.
هر چند پیشگیری و مصرف صحیح و اصولی آب اولین، ارزان ترین و منطقی ترین راه حفاظت از منابع آبی است، اما در سالهای اخیر توسعه علوم به مدد بشریت آمده و راهکارهای علمی برای توسعه منابع آبی و جلوگیری از اتلاف آن در اختیار ما قرار داده است.
مدیریت منابع آب ، توسعه پوشش گیاهی ، بهینهسازی نظامهای آبیاری و استفاده از فناوریهای نوین ، تغییر در الگوهای کشت و استفاده از روشهای کشاورزی پایدار که به حفظ رطوبت خاک کمک میکند، استفاده از ظرفیت تصفیه پسماندهای صنعتی و خانگی، بررسی دقیق تر تغییرات آب و هوایی و الگوهای بارندگی که منجر به پیشبینی و مدیریت بهتر منابع آب می شود و در نهایت بارورسازی ابرها بخشی از اقدامات و راهکارهایی هستند که می توانند در مدیریت منابع آبی یاریگر بشر باشند.
هر چند حرف و حدیث در خصوص بارور سازی ابرها زیاد است و نمی توان روی این مقوله حساب جدی باز کرد.
مطابق گزارش سازمان جهانی هواشناسی نزدیک به ۶۰ کشور باروری سازی ابرها را در دستور کار دارند و اکثریت هم به صورت تحقیقاتی است و برخی کشورها هم مدعی عملیاتی نمودن هستند. به طور مثال در کشور امارات متحده عربی در فصل گرم سال ابرها را بارورسازی میکند و مدعی هستند که در بارورسازی ابرها و بارش آنها موفق بوده است. اما سازمان جهانی هواشناسی این مسئله را به طور کامل قبول ندارد و زیر سوال بردند.
با این وجود باید به آینده امیدوار بود و این اقدامات در کنار فرهنگ سازی مناسب و مدیریت جامع آب میتوانند به کاهش اثرات منفی کمبارشی و بهبود شرایط آبی کمک کنند.
امید که با فرهنگ سازی و افزایش میزان آگاهی های مردم در حفاظت از منابع طبیعی و برخورد جدی دولت با سازمان ها و افرادی که ساختار طبیعی و اکوسیستم مناطق مختلف را با قطع درختان و ساخت و سازهای غیر اصولی بر هم می زنند، شاهد بازگشت نواحی مختلف کشور به اکوسیستم طبیعی و بارش مجدد و فراوان رحمت الهی در اقصی نقاط سرزمین مان باشیم
About Author
پست های مرتبط
تسهیل سرمایه گذاری در شهر
تبریز؛ کانونِ گفتمانسازی برای دولتِ چهاردهم
بازدیدهای نمایشیِ بازیگرانِ سیاسی