ملیله زنجان ملیجک جهانی نشود

اگر بخواهیم به یکی از مهم‌ترین شاخه‌های هنر فلزکاری اشاره کنیم، ملیله عضو جدانشدنی این صنعتِ دست به شمار می‌رود که با ظرافت و مرارت عجین شده و آن را ارزشمند کرده است.
برای اینکه آوازه جهانی داشته باشی، کافی است اصالت و خاستگاه هنر خود را آن‌گونه که شایسته است، به مردمان این کره خاکی عرضه بداری و از آنجایی که ملیله زنجان یکی از معدود صنایع‌دستی است که اصالت خود را حفظ کرده، بازرسان سازمان جهانی صنایع‌دستی، عنوان شهر جهانی ملیله را به زنجان دادند تا این هنر انعطاف‌پذیر که با روح صنعت‌گرانش عجین شده و طلای ناب وجودشان را در قالب مفتول‌های نقره‌ای می‌بافند، بیش از پیش به جایگاه اصلی خود که جهانی شدن است، دست یابد.
ملیله زنجان بیش از ۲۳۰۰ سال پیش بوده و از این به بعد نیز خواهد بود اما وقتی قرار است نماد جهانی شدن را به این هنر ناب پیوند بزنیم، این بدان معنی است که دیگر قرار نیست کج‌دار و مریز در این عرصه حضور پیدا کرده و به شکل معمول نام آن را یدک بکشیم. حال که نزدیک به دو سال از ثبت شهر جهانی ملیله به نام زنجان می‌گذرد، به نظر می‌رسد اقداماتی که بتواند ملیله زنجان را به جهانی شدن سوق دهد، انجام نگرفته و اگر قرار باشد این روند تداوم یابد، اوضاع ملیله زنجان بر وفق مراد نخواهد بود.
وقتی نیم‌نگاهی به شعار سال بیندازیم، خواهیم دید که ملیله به عنوان یک ظرفیت بومی، این پتانسیل را دارد که در سطح جهانی مطرح شود و حال که این توفیق نصیب شهر زنجان شده است تا ملیله خود را که سرتاسر رنگ و بوی اصالت دارد، به برند جهانی مزین کند؛ به نظر می‌رسد کم‌کاری‌هایی که در این عرصه از سوی متولیان امر صورت گرفته، به جای فرصت‌سازی برای پشتیبانی از یک تولید کاملاً بومی، فرصت‌سوزی را در مسیر این صنعت قرار داده و می‌طلبد که مسئولان نگاه ویژه‌ای به آنچه که تا به امروز از دست داده‌ایم، بیندازند.
بدون شک، فرهنگ زنجانی‌ها با ملیله عجین شده و اصالتی که ملیله دارد، در سایر فلزات باارزش یافت نمی‌شود. طلا صنعتی است که در ابداع آن از دستگاه استفاده می‌شود، این در حالی است که ملیله کاملاً با روح انسان عجین شده و قرابت زیادی با کالبد سازنده آن دارد. وقتی عنوان شهر جهانی ملیله به زنجان داده می‌شود، این بدان معنی است که توانسته است اصالت آن را با به کار بردن نقره ۹۹ درصدی حفظ کرده و آلیاژ دیگری در آن به کار نبرد که این یک قرار نانوشته با صنعت‌گران زنجانی است.
با اینکه فاصله طبقاتی جوامع افزایش پیدا کرده اما فاصله چیزهایی که در گذشته به عنوان اصالت از آن یاد می‌شد، زیاد نشده است. از سالیان گذشته در زنجان خانواده‌های قدیمی و ثروتمند همواره طرف‌دار ملیله بوده و آن را برای مصارف مختلف تهیه کرده‌اند و امروز هم خریداری می‌کنند. در سال‌های اخیر، فرهنگ‌سازی‌های زیادی در این حوزه انجام شد تا این صنعت ناب با اقبال عمومی و طبقات مختلف جامعه مواجه شود که به گفته مسئولان امر، یکی از این اقدامات، ورود این صنعت در بحث زیورآلات بود. ثبت جهانی ملیله، مصادف با شیوع کرونا بود، به همین خاطر جشن شهر جهانی نیز که مستلزم حضور حداکثری علاقه‌مندان این عرصه بود، برگزار نشد تا بهمن‌ماه امسال دومین سال این ثبت را پشت سر بگذاریم. علاوه بر این، همه نمایشگاه‌های صنایع‌دستی نعطیل شد اما با این وجود، معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان اظهار می‌کند که تلاش شده تا وظایف خود را در قبال صنعت‌گران انجام دهیم و در این عرصه به ملیله نیز نگاه ویژه‌ای داشته باشیم.
الناز خدایی‌فرد با تاکید بر اینکه انتظار ما از مسئولان این است که به جایگاه ملیله زنجان که امروز جهانی شده است، اهمیت مضاعفی داده و به دنبال حفظ این جایگاه باشند، تصریح می‌کند: در بیشتر مواقع شاهد این قضیه هستیم که مسئولان برای حضور در مراسم مربوط به صنایع‌دستی با اصرار، خواهش و تمنا این دعوت را لبیک گفته و هنوز به اهمیت این موضوع پی نبرده‌اند، این در حالی است که در سایر استان‌ها وقتی همایشی در این زمینه برگزار می‌شود، همه مسئولان با فراغ بال حضور می‌یابند.

About Author

saghi

See author's posts