سیطره ناترازی بر بهره وری صنعت آذربایجان

اختصاصی ساقی آذربایجان/ وحید خدادادی

تاریخ صنعت آذربایجان شرقی و خصوصا تبریز بعنوان یک شهر صنعتی، همواره با فراز و فرودهای بسیاری همراه بوده است؛ اما این‌بار تقابل صنعت با تهدیدات فرامرزی، آزمونی سخت‌تر را رقم زد. اصابت موشک به شهرک‌های صنعتی آذربایجان‌شرقی در جریان دفاع مقدس سوم، نه تنها آسیب‌های مادی بر جای گذاشت، بلکه نمادی از پیوند ناگسستنی جبهه تولید با جبهه امنیت شد. در هفته حمایت از صنایع کوچک، اصحاب رسانه استان با حضور در شهرک‌های صنعتی شهید سلیمی و شهید آل‌هاشم، روایتی از ایستادگی صنعتگرانی را ثبت کردند که علیرغم خسارت‌های سنگین، چراغ تولید را خاموش نکردند.
در جریان این بازدیدها محمود خادمی، مدیرعامل یکی از کارخانه‌های تولید لوله‌های پلی‌اتیلن، از روزهایی سخن گفت که بخشی از تأسیسات و انبارهای این واحد تحت تأثیر حملات قرار گرفت. این واحد که نقشی حیاتی در پروژه‌های ملی انتقال آب و آب‌شیرین‌کن‌ها ایفا می‌کند، در جریان جنگ اخیر آسیب های سختی دیده است که نیازمند همت جدی دولت برای احیای آن است و نشان می دهد که دشمن با مطالعات دقیق و خیلی قبل تر از آغاز جنگ تمام قد خود را برای آغاز یک جنگ ترکیبی همه جانبه آغاز کرده بود و حمله به این واحد صنعتی قبل از حمله به تاسیسات آب شیرین کن جنوب بود تا امکان احیای این تاسیسات در جنوب را به حداقل برساند.
از سویی یکی از واحدهای تولید قطعات در این شهرک ها، با خسارتی بالغ بر یک همت دست‌به‌گریبان است که بخش قابل‌توجهی از آن مستقیماً به زیرساخت‌ها، دستگاه‌های فوق‌تخصصی و سوله‌های تولید بازمی‌گردد. با این حال، مشاهده بازگشت مجدد این واحدها به چرخه فعالیت، نشان از اراده‌ای پولادین دارد که مانع از فروپاشی زنجیره تامین صنعت شده است.
در ادامه این تور رسانه ای فیضی زاده مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی آذربایجان شرقی در قالب نشست خبری به ارائه آماری از وضعیت زیرساختی استان پرداخت. وی با اشاره به تصویب ۵۹ شهرک و ناحیه صنعتی دولتی که ۵۲ مورد آن در مرحله بهره‌برداری است، بیان کرد: از مجموع ۳۵۴۶ واحد صنعتی مستقر در این شهرک‌ها، ۸۹ درصد (معادل ۳۱۷۱ واحد) در مدار تولید قرار دارند.
فیضی‌زاده با تاکید بر پیشتازی آذربایجان‌شرقی در جذب سرمایه‌گذاری پس از تهران، از انعقاد ۳۰۷ قرارداد جدید طی یک سال اخیر خبر داد. وی همچنین به وضعیت آسیب‌های جنگی اشاره کرد و گفت: پنج شهرک از جمله عجب‌شیر، شهید سلیمی، آخولا و مرند دچار آسیب شدند که در شهرک صنعتی مرند به‌تنهایی ۱۲۵ واحد متحمل خسارت شدند.
وی تشریح کرد: تاکنون اقدامی برای جبران خسارت این واحدها انجام نشده و بسته مالی حمایتی نیز برای واحدهای آسیب‌دیده اختصاص نیافته است.
مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی آذربایجان‌شرقی همچنین به برنامه توسعه شهرک صنعتی بعثت اشاره کرد و گفت: فازهای توسعه این شهرک با وسعت بالا در حال پیگیری است و فاز جدید آن با وسعت حدود هزار هکتار با هدف تکمیل زیرساخت‌ها و ایجاد زمینه برای حضور سرمایه‌گذاران دنبال می‌شود.
وی افزود: در حال حاضر حدود ۵۰۰ واحد صنعتی در این شهرک در حال ساخت‌وساز هستند و موضوع تبدیل این منطقه به منطقه ویژه فناوری‌های نوین نیز با نگاه ویژه رئیس‌جمهور پیگیری می‌شود تا این شهرک در آینده به مجموعه‌ای پیشرفته و فناوری‌محور تبدیل شود.
در بخش پرسش و پاسخ به نقد دیدگاه مسئولان از مفهوم توسعه پرداختیم و با طرح موضوعی جدید و چالشی مبنی بر وجود ایراداتی در استراتژی توسعه شهرک‌های صنعتی استان اشاره کردیم که آیا در شرایطی که استان و کشور با ناترازی‌های عمیق در حوزه‌های گاز، برق و منابع آب روبرو هستند، رویکرد توسعه‌محور شرکت شهرک‌های صنعتی بر مبنای کمیت قراردادها و وسعت زمین، با واقعیت‌های موجود همخوانی دارد؟
در حالی که بسیاری از صنایع مستقر در همین شهرک‌های فعلی در فصول سرد و گرم سال با قطعی‌های مکرر انرژی مواجه‌اند و خسارت‌های هنگفتی را متحمل می‌شوند، آیا منطقی است که بدون تقویت زیرساخت‌های انرژی، همچنان به دنبال توسعه فیزیکی و جذب سرمایه‌گذار جدید باشیم؟ این مدل توسعه بدون پیوست تامین پایدار انرژی، عملاً نوعی ناهمگونی ساختاری است که در بلندمدت، بهره‌وری صنعت آذربایجان را قربانی خواهد کرد

About Author