اختصاصی ساقی آذربایجان/ وحید خدادادی
سن ما که قد نمی دهد اما می گویند زمان کلنگ زنی پروژه مقبره الشعراء به ایران باستان بر می گردد و حتی در برخی منابع تاریخی تلاقی زمانی این اقدام را همزمان با حکومت مادها ذکر کرده اند و در مواردی می توان اثراتی از این اتفاق را در مطالب کنفسیوس هم یافت. جنبه طنز ماجرا را که کنار بگذارید، از زمان کلنگ زنی این پروژه تاکنون سه دولت در ایران عوض شده است. زمانی که این اتفاق در تبریز و با تصمیم سرتاپا اشتباه شهرداری و اداره کل ارشاد اتخاذ شد، دلار ۱۳ هزار تومان بود! یک تصمیم اشتباه از سوی آقایان کافی بود تا گنجینه تاریخی این شهر چنان به تاراج رود که تن تک تک آن بزرگواران در گور بلرزد. مجموعه ای که در سال ۱۳۸۷ به عنوان یک اثر ملی ثبت شد، امروز و بعد از این اتفاق به بی رحمانه ترین شکل ممکن به حال خود رها شده است و گویا مسئولان درصدد بودند تا بعد از ثبت ملی به سرنوشت دیگر آثار ملی دچارش کنند! دفن حدود ۴۰۰ شاعر، عارف و رجال نامی ایران هم آقایان را مجاب به ساماندهی وضعیت این مجموعه نمی کند و حتی از ابتدایی ترین وظایف خود یعنی ساماندهی وضعیت بصری و اجتماعی آن نیز عاجزند. دست به کار شدیم تا با پیگیری و صرف امر مطالبه گری تکانی به بزرگوار بزرگواران بدهیم و اگر شده روند اجرای آن را حتی به اندازه ۵ کیلومتر در ساعت تسریع کنیم. به سراغ هزارویک متولی این مجموعه فلک زده رفتیم تا شاید پاسخی قانع کننده برای اقناع افکار عمومی بگیریم که متاسفانه زهی خیال باطل بود. جمعی از عزیزان شورا، میراث فرهنگی، ارشاد ، گزینه های پیگیری و ورود به این دور تسلسل بودند. گزینه اول میراث فرهنگی بود و مدعی است که از این سازمان در رابطه با مقبره الشعراء سلب مسئولیت شده است.مقبره الشعراء
مجموعه میراث فرهنگی هیچ نقش تعریف شده ای در رابطه با مقبره الشعراء ندارد
حمزه زاده مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان در گفتگو با ساقی آذربایجان گفت: متولی مجموعه مقبره الشعراء اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد که با همکاری شهرداری تبریز پروژه را پیش می برند فلذا مجموعه میراث فرهنگی هیچ نقش تعریف شده ای در رابطه با اجرای پروژه و بهره برداری از آن ندارد! منتهی با توجه به حساسیت های موضوع و ورود دادستان محترم در عرض یکی دو هفته گذشته ضمن یک بازدید میدانی و احضار مدیران دست اندر کار از جمله بنده، مدیر کل ارشاد، شهردار تبریز و شهردار منطقه و … ایشان یک سری دستورات ویژه میدانی در همانجا صادر کردند!
پیگیری های آقای علیلو به همین مورد میدانی ختم نشد و در روزهای قبل هم جلسه ویژه ای باز با حضور همه دست اندرکاران در دفتر ایشان برگزار کردند تا مجموعه در حوزه نحوه ادامه پروژه و بهره برداری از آن تعیین تکلیف شود. در این جلسه چند تصمیم کوتاه مدت و بلند مدت اتخاذ شد از جمله اینکه وظایفی برای پلیس، ارشاد و شهرداری در نظر گرفتند تا پروژه به وضعیت دلخواه برسد و ناهنجاری های پیرامونی مجموعه جمع آوری شود و در رابطه با ادامه پروژه هم وظایفی به طرفین محول شد تا در روزهای آینده شاهد وضعیت نسبتا خوبی در این مجموعه باشیم. در این جلسه مصوباتی انجام گرفت و وظایف دستگاه ها تفکیک شد تا هر دستگاهی وظیفه خود را به نحو احسن انجام دهد.
وی در رابطه با وظایف محوله به این اداره کل در جلسه فوق نیز گفتند: نقش مجموعه ما بیشتر نقش هدایتی گردشگران است، ما در این مجموعه در رابطه با بهره برداری و ساخت پروژه هیچ نقشی نداریم، اما هدایت و مرتفع کردن مشکلات گردشگران به حوزه ما مربوط می شود و گردشگران هم عمدتا به ما مراجعه می کنند خصوصا که این مجموعه چسبیده به موزه قاجار است، مهمانان مشترکی دارد.
حمزه زاده افزود: پیشنهادی که در آن جلسه داده شد این بود که محوطه مقبره الشعرا با محوطه پارک تفکیک شود، و محوطه مقبره الشعرا به سان موزه ها و در ساعات مشخصی باز باشد. الان برای نمونه موزه قاجار در تایم خاصی از روز باز است و در ایامی که گردشگران از آن بازدید دارند به جهت کنترل فضا و مدیریت مجموعه تیم حفاظت در آن جا مستقر کرده ایم و ورود و خروج کنترل می شود و در مجموعه مقبره الشعرا هم باید چنین اتفاقی رخ دهد تا فضایی دنج برای شهروندان تبریز وگردشگران عزیز مهیا شود.
ارشاد و اوقاف اگر پول داشتند چرا خودشان پروژه را تکمیل نکردند؟
نوبتی هم که باشد نوبت رئیس کمیسیون گردشگری شورای شهر بود تا نظراتش را در این رابطه جویا شویم. حجت الاسلام زعفرانچیلر در گفتگو با ساقی آذربایجان مقبره الشعرا را جزو وظایف ثانویه شهرداری برشمرد و گفت: در این مجموعه مالکیت عرصه برای اوقاف است و مسئولیت اعیان با اداره کل ارشاد و این در حالی است که یوح شهردارین باشینا دوشدی! شهرداری علاوه بر ساماندهی صحن ها اطراف مجموعه را هم ساماندهی کرد.
وی در رابطه با این سوال که آیا از روند آماده سازی مجموعه راضی هستید یا نه؟ گفت: بله راضی هستم و برای این رضایتم هم دلیل دارم. ارزیابی در این رابطه به دو شکل است، شکل اول زمانی است که شما یک پروژه اختصاصی برای خودتان دارید حتما در رابطه با آن برنامه ریزی کرده اید، پیش بینی بودجه نموده اید و کار را بر اساس داده های واقعی اولیه پیش می برید و این رویه یک مدل ارزیابی دارد و ارزیابی پروژه ای که اساسا مال شما نبوده و یهویی به شما محول می شود، رویه دیگری دارد. منظورم این است که قضاوت در این دو شرایط با هم متفاوت خواهد بود. این پروژه اصولا پروژه شهرداری نبوده و یکباره از شهرداری خواسته اند که در این مجموعه هزینه های کلان بکند و نهایتا آماده اش را تحویل آنان دهد. می شود این موضوع را مقایسه ای هم نگاه کرد به این ترتیب که نهاد ارشادی که مسئولیت اعیان این مقبره با شماست، چقدر هزینه کرده اید؟ نهاد اوقافی که عرصه اش با شماست، چقدر هزینه کرده اید؟ در مقابل شهرداری که هیچ مسئولیتی در آن جا ندارد چقدر هزینه کرده است؟ وقتی این مقبره برای شماست چرا ورود نمی کنید؟ چرا موضوع را از تهران و وزیر مربوطه پیگیر نیستید؟
در این بخش از گفتگو موضوع سفر استانی رئیس جمهور و بودجه اختصاصی مقبره الشعرا را یادآور شدیم که ارشاد مدعی است که مصوبات سفر در رابطه با این پروژه محقق شده و این مبالغ را به شهرداری داده ایم که این گفته ها واکنش رئیس کمیسیون شورای شهر را در پی داشت و گفت: خیر، اگر پول داشتند، چرا خودشان پروژه را انجام ندادند و به شهرداری محول کردند؟ مبالغ اختصاص یافته از مصوبات سفر به اندازه ای نیست که بتواند هزینه های اجرای این پروژه را پوشش دهد.
زعفرانچیلر افزود: بگذارید مثال دیگری بزنم، وظیفه مسیرگشایی ۴۵ متری انقلاب با چه نهادی است؟ پاسخ واضح است، با اداره کل راه و شهرسازی. امروز کلی کار بر زمین مانده در راستای تکمیل این مسیر گشایی وجود دارد که مربوط به نهادهای دیگر است و همکاری نمی کنند و این مسائل روی ارزیابی عملکردها سایه می افکند.
در رابطه با مقبره هم سالیان سال است که با این وضع مواجهیم و باید پرسید چرا نهادهای مربوطه و متولی امر اقدامی در این رابطه انجام نداده اند؟ مگر در این کشور دولت و وزیر و مسئول نبود که بروند و مطالبه کنند؟ و این شهرداری بود که آبروداری کرد و مجموعه را نه به شکل ایده آل که از آن وضع اسفبار قبلی نجات داد و مجموعه ای را که با آن وضع ناجور اغتشاش بصری ایجاد کرده بود، تا حدودی سامان داد.
آخرین گزینه مطالبه گری و متهم شماره یک این وضعیت نابسامان اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی بود و به سراغ بلاغی، مدیرکل اداره رفتیم و از وی به عنوان متهم شماره یک این نابسامانی چگونگی امر را جویا شدیم.مقبره الشعراء
سازمان مدیریت و برنامه ریزی بابت مقبره الشعراء ریالی پول نداده است !
وی با انتقاد از عملکرد مدیران از زمان کلنگ زنی پروژه تا حال گفت: بگذارید تلطیف شده بگویم، مقبره الشعرا میراث و نماد بی برنامگی مدیریتی دراز مدت است. به تعبیری ما میراث دار یک وضعیت اسفناک در این مجموعه بودیم و خاک برداری وحشتناکی که معلوم نیست به چه دلیلی و با چه فکری انجام شده است؟! در دوره ما به اندازه یک بیل خاک برداری نشده است و تمام تلاشمان در جهت احداث بوده است.
بلاغی افزود: قبول دارم که متولی اصلی این مجموعه اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی است اما با توجه به اینکه امورات بسیاری از این نمادهای ملی باید در یک فضای مدیریت واحد پیش برده شود، توافقی اخیرا انجام دادیم که به جز موزه مقبره استاد شهریار، نگهداری کامل این مجموعه بر عهده شهرداری باشد و لذا در حال حاضر شهرداری متولی فعلی این مجموعه است و اقداماتی را انجام داده و در حال انجام است.
مدیر کل ارشاد استان در رابطه با این پرسش ساقی آذربایجان که آیا هزینه کرد های شهرداری در این مجموعه تنها از منابع داخلی خودش بوده یا از محل تخصیص مصوبات سفر استانی رئیس جمهور فقید؟ گفت: از محل منابع سفر استانی رئیس جمهور ۵۰ میلیارد تومان به لحاظ اسمی و ۳۳ میلیارد تومان به صورت واقعی (چون منابع تخصیصی اوراق خزانه و سه ساله بودند) پول داده ایم. باید این نکته را عرض کنم که از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ تنها رقم ۸ میلیارد تومان برای مرمت این مجموعه هزینه شده بود که به تعبیری می شود سالانه کمتر از ۸۰۰ میلیون و این در حالی است که در این دو سال رقمی حدود ۷۰ میلیارد تومان از طریق اداره کل ارشاد و بنا به گفته شهرداری ۴۰ میلیارد تومان برای مرمت مقبره الشعرا هزینه شده است. بخشی از مشکلات فعلی مقبره الشعرا ناشی از طرح های ساماندهی آن است، سه سال قبل را بخاطر بیاورید که این مجموعه چه وضعیتی داشت؟ اما با همه این تفاسیر باز برای تکمیل پروژه بالغ بر سیصد میلیارد تومان پول لازم است! زیر صفه یک مجتمع فرهنگی به متراژ ۱۰ هزار متر است که نیازمند ساماندهی است.
وی در رابطه با میزان تحقق مصوبات سفر برای این پروژه نیز گفت: جمع کل بودجه مصوب از محل سفر استانی رئیس جمهور فقید حدود ۱۲۰ میلیارد تومان بود که از این رقم ۶۰ میلیارد آن از محل منابع ملی بود و ۶۰ میلیارد آن استانی. از رقم ۶۰ میلیارد مصوب سفر استانی ۷۰ میلیارد تومان آن محقق شده است که بیش از رقم مصوب است اما از محل منابع استانی و رقم ۶۰ میلیاردی سهم مجموعه یک ریال هم پرداخت نشده است و این در حالی است که تا پایان امسال باید ۴۰ میلیارد تومان آن محقق می شد که چنین اتفاقی نیافتاده است. بر همین اساس دو تا از اماکن خود را از طریق قانون مولد سازی به فروش می رسانیم تا عواید آن را در پروژه مقبره الشعرا هزینه کنیم. باورم بر این است که مقبره الشعرا باید مرکز شعر و ادبیات جهان باشد.
در نهایت وی در پاسخ به این سوال که آیا صحت دارد که در این پروژه و در این حفاری های عظیم توسط افراد ناشناس سرقت عتیقه ها و زیر خاکی های آن محل انجام شده نیز گفت: بنده اطلاعی ندارم چون در آن زمان در جریان کار قرار نداشتم!(با خنده) بالاخره در آن دوره عزم بر این بود تا برخی از پروژ ها نظیر مقبره الشعرا و عتیق انجام گیرد! اما اطلاع دقیقی ندارم و در آن زمان یک کارمند معمولی بودم و از این کارها سردرنمی آوردم!
البته این شائبه از همان سالهای ابتدایی حفاری پروژه مقبره الشعراء و حتی عتیق در چهارراه شهید بهشتی در میان مردم ایجادو مطرح شده که به نظر می رسد نهادهای ذیربط می توانند در تنویر افکار عمومی و روشن شدن موضوع نقش موثری داشته باشند .مقبره الشعراء
النهایه شاید اتمام پروژه به سن ما قد ندهد ولی از آن جایی که هر تلاشی در رابطه با تسریع در اتمام بدبختی آن باقیات الصالحات است، قدمی هر چند کوچک در این مسیر برمی داریم تا شاید یکی از سه مرکز گردشگری استان در ماه ها، سال ها و شاید دهه های آینده وضعیتی متناسب با آبرو و اعتبار تبریز کسب کند و ما هم سهمی کوچک در این آبادانی داشته باشیم.
About Author
پست های مرتبط
ظرفیت بالای تبریز در حوزه هنرهای نمایشی
دستگیری شکارچیان غیرمجاز حیات وحش در مراغه
ماده صد یا ماده سود؟