بازخوانی کرامت زن در آینه سیره آل‌محمد

اختصاصی ساقی آذربایجان/ مائده برزگر جلالی: ایام فاطمیه، فراتر از یک دوره زمانی برای سوگواری، فرصتی است برای بازنگری در ارزش‌هایی که از مسیر زندگی حضرت فاطمه (س) بر ما می‌تابد. وقتی از جایگاه ایشان در اسلام سخن می‌گوییم، تنها با یک شخصیت مذهبی روبرو نیستیم؛ بلکه با الگویی از کرامت انسانی مواجهیم که در آن، زن نه یک ابژه یا موجودی فرعی، بلکه محوریت‌بخش کرامت و حریم خانواده و جامعه است.

در آموزه‌های اسلامی که تجلی عینی آن در زیست حضرت فاطمه (س) مشاهده می‌شود، کرامت زن با حق حریم و حق انتخاب گره خورده است. ایشان در تاریخ اسلام، نمادی از ایستادگی برای حفظ اصالت خود و مطالبه‌ حقوقی هستند که از پیش از ایشان وجود داشته و در مسیر ایشان تثبیت شده است. نگاه اسلام به زن، نگاهی است که در آن، زن هم‌تراز با مرد در مسیر تکامل روحی و اثرگذاری اجتماعی است؛ با این تفاوت که هر یک، در ظرفیت‌های متمایز خود، نقش‌آفرینی می‌کنند.

اما چالش اصلی ما، شکاف میان الگوی ایده‌آل و واقعیت‌های اجتماعی است. بسیاری از آنچه امروز در جامعه به غلط تحت عنوان سنت یا مذهب برای محدود کردن نقش زن بازنمایی می‌شود، در حقیقت انحراف از همان آموزه‌های اصیل فاطمی است. در آموزه‌ ایشان، زن نه مایه حیا در خلوت، بلکه مایه عزت در عرصه اجتماع است. کرامت زن در اسلام، یعنی برخورداری از استقلال فکری، حق برخورداری از آموزش، و داشتن جایگاهی که در آن، اراده‌ی او شنیده شود.

در ایام فاطمیه، اگر بخواهیم ادای احترام واقعی به این شخصیت بزرگ داشته باشیم، باید از سطح شعارهای مذهبی فراتر برویم و به سراغ توسعه‌ کرامت در ساختارهای اجتماعی برویم. یعنی نگاه کنیم که آیا در جامعه‌ی ما، حقوق بنیادین زن از آموزش و کار گرفته تا امنیت روانی و اجتماعی آن‌گونه که در سیره آل‌محمد آمده، تامین می‌شود یا خیر؟

فاطمیه، یادآور حقی است که نباید از دست برود؛ حقی که در آن، زن، مایه عزت جامعه و رکن اصلی ساختار انسانی است.

About Author