فولکلروموز دا اوشاق ادبیاتی

تاپماجالار
تاپماجلار ، بیزیم اوشاق آغیز ادبیاتیمیزین زنگین بیر قولودور، سنه‌لری آشیب گلن تاپمماجالار دیلدن ـ دیله گزیب هئچ واخت یئنی لییین الدن وئرمه‌میشلر. تاپماجالارین ظاهیرده ساده اولدوقلارینا باخمایاراق درین مضمون داشییرلار. اوشاقلار اونلارین یانیتین تاپماق اوچون درین فیکره دالماق مجبوریتینده قالیب و بو یول ایله بیلیک‌له دوشونجه‌لرین یئتگینلشدیرمه‌یه چالیشارلار.دئمک تاپماجالار؛ اؤیرنمک، هوش، باجاریق و … ساحه‌لرده هامی اینسانلارا اؤزللیکله اوشاقلاریمیزا اؤنملی بیر کؤمک ائدن اولابیلر.
– اویان مرمر/ بویان مرمر/ ایچینده بولبول اوینار. (دیشلر- دیل)
– دیلی یوخ، آدام ایله دانیشار (کیتاب)
– آدای اودار، جانی یوخ. (قبر)
– آغ اوتاق قاپیسی یوخ. (یومورتا)
– آلتیندان ایچر، اوستوندن دوغار. (اکین)
یاهالماجالار
یاهالماجالار اوشاقلارین هوشون سیناماق و اونلارین بئینین آرتیق چالیشدیرماق اوچون ووجودا گلیب و عمومیتله شعر دیلی ایله ایفاده اولونماسینا گؤره، آهنگیله دئییلدیکه اوشاق چالیشار جاوابی تاپمادان اؤنجه اونو اؤیره‌نیسن. یاهالماجالاری اؤیره‌نن اوشاق اؤز تای توشلارین باشینا توپلاییب بو نوعیله فیکیرلرین چاخناشدیریب هوشلارین سینار.
او نه دیر ایکی دیر هر جاندا
لاکن اوچ اولار هر حیواندا
مصره گئتدیم گؤرمه‌دیم بر دانه‌سی
شامیده گؤردوم دوروب اوچ دانه‌سی
سنده‌ وار، منده وار، آدام دا یوخ
جومله ده وار، دئسم عالمده یوخ
بیر ایکی او چدن زیاده اولمامیش
دؤردونو عالمده هئچ کس گؤرمه‌میش (نوقطه)
دویمه‌لی سؤزلر
دویمه‌لی سؤزلرده بیر یا ایکی حرفین تکرار گلمه‌سی (تنافر حروف)، اونو تلفظ ائده‌نی کاریخدیریب یالنیشا سالماق و بو ایشله ائشیدنلرین گولمک‌لرینه سبب اولماق ایلک آماج دیر.
آمما بو نوع سؤزلرین تکرار دئییلمه‌سی اوشاغین آغیزدا دیلین راحات دولانماسینا بوللوجا کؤمک ائدیب دئییمی بیر- بیرینه اوخشایان سؤزجوکلرین تلفظ ائتمه‌سین راوانلاشدیرار.
دویمه‌لی سؤزلرده بیر حرفین آردیجیل یئر توتماسی ایلک دؤنه دئییلنده؛ دیل آغیزدا راحتجاسینا دولانماییب و یالنیش سؤز آغیزدان چیخماسینا سبب اولار. آنجاق اوشاقلار چالیشارلار دویمه‌لی سؤزلریدئین زامان آرتیق هوشلارین ایشله‌ سالیب و سؤزجوکلری دوز تلفظ ائتسین‌لر.گئتدیم گؤردوم ایکی؛ کار، کور، کیرپی یاتیپ. هئچ بیلمه دیم؛ ارکک کار، کور، کیرپی دیشی کار، کور کیرپینین کورکونو یامیر، یا دیشی کار، کور کیرپی ارکک کار، کور کیرپینین کور کونو.
قلمه؛ قلمه‌لنمه! قلمه‌لنسنده قلمه‌لنه‌جه‌یم، قلمه‌لنمه‌سنده قلمه‌لنه‌جه‌یم.

About Author