صنعت نساجی و پوشاک دارای مزیت های فراوانی است، از آن جمله ایجاد اشتغال، ارزآوری و تولید ثروت ملی، ارزش افزوده بالا و نیاز به سرمایه کم برای راه اندازی آن است؛ صنعت تولید پوشاک در بسیاری از کشورها جایگاه ویژه ای دارد، این صنعت در کشور ما یکی از ۷ صنعت استراتژیک به شمار می رود که ۱۲ درصد سهم اشتغال زایی را به خود اختصاص داده است.
خبرگزاری فارس- تبریز: در شرایطی که رکود اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم سایه سنگینی بر بازار داخلی انداخته، صنعت نساجی، پوشاک، چرم و کفش کشور، بهویژه در استان آذربایجانشرقی، با چالشهایی جدی مواجه شده است؛ چالشهایی که فعالان این حوزه، از آن با عنوان «بحران بقا» یاد میکنند.صنعت نساجی و پوشاک دارای مزیت های فراوانی است، از آن جمله ایجاد اشتغال، ارزآوری و تولید ثروت ملی، ارزش افزوده بالا و نیاز به سرمایه کم برای راه اندازی آن است؛ صنعت تولید پوشاک در بسیاری از کشورها جایگاه ویژه ای دارد، این صنعت در کشور ما یکی از ۷ صنعت استراتژیک به شمار می رود که ۱۲ درصد سهم اشتغال زایی را به خود اختصاص داده است.صنعت نساجی و پوشاک با ایجاد ارزش افزوده و ارزآوری یکی از صنعت های پرسود برای استان آذربایجان شرقی محسوب می شود که می تواند راه حلی برای معضل بیکاری باشد، اما عدم توجه به این پتانسیل موجب کاهش رشد و رکود در این عرصه باشیم.
اولین کارخانه نساجی در استان آذربایجان شرقی در سال ۱۳۰۴ تاسیس شد و پس از آن در شهرهای دیگر این صنعت رونق گرفت، رشد نساجی در بین سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ به اوج خود رسید و در حال حاضر نیز یکی از شاخص های توسعه کشورها به شمار می رود.صنعت پوشاک و نساجی تبریز، از گذشته به عنوان صنعت مهم، از مقاصد تجار و بازرگانان بوده، قرار گرفتن تبریز در مسیر جاده ابریشم، این صنعت را در این خطه بیش از پیش رونق داد، در دهه ۲۰ و ۳۰ چند کارخانه بزرگ تولید پوشاک و نساجی در تبریز راه اندازی شد، در دهه ۶۰ علیرغم آغاز جنگ تحمیلی و اعمال تحریم های سنگین اقتصادی، واحدهای نساجی با قدرت به کار خود ادامه دادند اما فعالیت نساجی تبریز در دهه ۷۰ به آخرین نفس های خود نزدیک می شد که موجب تعطیلی بسیاری از کارخانه ها شد اما با همین حال، استان آذربایجان شرقی هنوز هم به عنوان قطب تولید پوشاک و نساجی کشور محسوب می شود.
وضعیت بحرانی در صنعت پوشاک و چرم؛ شاخص شامخ به عدد ۲۳ رسیدمحسن ترحمی، مدیرکل دفتر صنایع منسوجات و پوشاک وزارت صمت، با اشاره به ناترازیهای گسترده در زنجیره تولید گفت: تحریمها، رکود سنگین بازار و کمبود نقدینگی، حلقههای مختلف زنجیره تولید از مواد اولیه تا توزیع را تحتفشار قرار دادهاند.وی با اشاره به شاخص شامخ صنعت پوشاک و چرم که به عدد نگرانکننده ۲۳ در خردادماه رسیده است، افزود: این عدد بهمعنای بحرانیبودن وضعیت تولید در این صنایع است؛ عددی که عملاً زنگ خطر را برای صنعت پوشاک و چرم کشور بهصدا درآورده است.نوروز هم نتوانست نجاتبخش باشدترحمی با بیان اینکه فروش نوروزی تنها کمک موقتی به صنعت پوشاک کرده، گفت: در شرایط فعلی، پوشاک و کفش دیگر اولویت خانوادهها نیست و این کاهش تقاضا، مستقیماً بر نقدینگی تولیدکنندگان اثر گذاشته است.وی با تأکید بر لزوم بازنگری در فرآیندهای بازگشت ارز صادراتی، به رقم ۱.۲ میلیارد دلاری صادرات نساجی، پوشاک و سلولزی در سال گذشته اشاره کرد و گفت: برای تداوم این روند، نیازمند چابکی بیشتر در کمیتههای ارزی و توسعه شیوههای بازگشت ارز هستیم.پیشنهادهایی برای جبران نقدینگی؛ از بن خرید تا برات الکترونیکیترحمی در ادامه سخنان خود راهکارهایی برای رفع مشکل نقدینگی ارائه کرد و گفت: استفاده از بنهای خرید یا اتصال کارتهای اعتباری به اوراق گام و برات الکترونیکی میتواند بخشی از نیاز نقدینگی بنگاهها را جبران کند.
تولیدکنندگان زیر بار فشارهای چندجانبهمسعود بنابیان، نایب رئیس اتاق بازرگانی تبریز نیز با انتقاد از وضعیت ناپایدار تولید در کشور، گفت: علاوهبر بحران نقدینگی، ناترازی در تأمین انرژی (برق، گاز، آب)، روند تخصیص ارز، و همچنین موانع ناشی از عملکرد برخی نهادها مانند سازمان تأمین اجتماعی، مالیات، کار و محیطزیست، نفس تولید را گرفتهاند.رکود در بازار کفش و چرم؛ کالا انبار شده، فروش نیستبنابیان به وضعیت بازار کفش و چرم نیز اشاره کرد و اظهار داشت: این بخش با رکود شدیدی مواجه است و کاهش قدرت خرید مردم باعث انباشت کالا در انبارها شده. در حالی که تولیدکننده توان فروش ندارد، بازگشت سرمایه به یک فرآیند فرسایشی و پُرریسک تبدیل شده است.وی همچنین با اشاره به اجارههای سنگین واحدهای صنفی گفت: قیمت تمامشده کالا از کارخانه تا فروشگاه تا سه برابر افزایش پیدا میکند و این خود مانع بزرگی برای رقابتپذیری کالاهای داخلی است.وام هست، ولی فایده نداردنایب رئیس اتاق تبریز با نگاهی واقعبینانه افزود: اگرچه اعطای وام مطرح میشود، اما بدون فروش، این وامها نهتنها کارآمد نیستند بلکه فشار مضاعف مالی بر دوش تولیدکنندگان وارد میکنند.
صنعت چرم و کفش متولی نداردمهدی امینی، عضو هیئت نمایندگان اتاق تبریز، نیز از نبود سیاستگذاری منسجم در حوزه چرم و کفش انتقاد کرد و گفت: این صنعت فاقد متولی مشخص است و همین مسئله باعث شده فعالان آن، با مشکلات متعددی مواجه باشند.وی با اشاره به وضعیت نابسامان زیرساختها افزود: چطور میتوان از یک واحد تولیدی انتظار داشت با یک انشعاب برق و آب و گاز به فعالیت ادامه دهد؟امینی با گلایه از خلف وعدهها در پرداخت وام تبصره ۱۸ گفت: وعده وامها سالهاست داده شده اما هنوز عملیاتی نشده. اگر این حمایت است، پس تعریف حمایت را باید عوض کرد!
ناترازی در مدیریت، ریشه مشکلات کشورصابر پرنیان، مدیرکل صمت استان آذربایجانشرقی با بیان اینکه برخی واحدهای نیمهفعال بهدلیل فرسودگی کامل از چرخه تولید خارج شدهاند، گفت: مهمترین ناترازی، ناترازی در تفکر و مدیریت است. اگر نگاه مدیریتی اصلاح نشود، نمیتوان از این شرایط عبور کرد.وی با انتقاد از فرآیندهای زمانبر در ثبت سفارش و واردات گفت: اینکه ثبت سفارش شش ماه طول بکشد، در شرایط بحرانی کنونی، غیرقابل توجیه است. واردات مواد اولیه باید سریع، تسهیلشده و بدون بروکراسی مفرط باشد.
سخن آخر؛ عبور از بحران با اعتماد به بخش خصوصیفعالان بخش خصوصی با تأکید بر لزوم «همافزایی، تعقل و اعتماد به بخش خصوصی» خواستار اقدام عملی و فوری دولت برای جلوگیری از فروپاشی این صنایع مادر شدند؛ صنایعی که در صورت ادامهی روند فعلی، نهتنها سهم خود را از بازار داخلی از دست خواهند داد، بلکه فرصتهای صادراتی را نیز از کف خواهند داد.
About Author
سلام بازار کفش ایران با ظرفیت و حجم ۱/۹ میلیارد دلار و افزایش ۳/۷ رشد سالیانه تا چهارسال آینده بازار روبه رشد و پر رونقی است و اظهارات بیان شده در مورد کاهش تقاضا و رمود در مورد بازار پوشاک صادق است ولی در مورد کفش و جوراب صدق نمیکند و اطلاعات بیان شده صحیح نمیباشد.
سید آرش امامی- اصفهان