هیدجی

حکیم حاج موللا محمد هیدجی ۱۲۷۰ اینجی هیجری قمری ایلینده ، زنگان ایله ابهر آراسیندا اولان هیدج کندینده دونیایا آیاق قویدو. او ساوادینا آرتیرماق اوچون قزوین،تهران و عراق اولکه لرینه سفر ائتدی . حکیم هیدجی او زامانین نابغه لریندن ساییلیب و اوچ ( تورکی ، فارسی ، عربی ) دیلده شعر دئییبدیر.
او شاعیرلیکدن باشقا بؤیوک بیر فیلسوف ایدی کی ایللر بویو فلسفه درسی وئره رمیش. بیرده کی مملکتین سیاسی جریانلاریندا و هابئله تنباکو تحریمینده بؤیوک نقشی وارایمیش.
حکیم هیدجی دن ادبیات ساحه سینده ، فلسفه و سیاست باره سینده ایز قالیبدیر.
اونلاردان ، دیوان اشعار، کشکول، رساله ی دخانیه و دانشنامه اثرلرینه اشاره ائتمه ک اولار.
آشاغیداکی شعر، هیدجی حضرتلری نین عرفانی فلسفی تمثیللریندن نمونه دیر:
***
ائتـمه میـش اول شاهد رعنا بـــزه ک
پرده نی سالمیشدی اوتورموشـدو تکنه
آدی بـــیر یئرده نه دیلده ســـــــؤزو
عشق اؤزو عاشق اؤزو معشوق اؤزو
شانه چکیب زولفونه اول خوش خرام
دوردو ایاق اوسته دگیشدی مقـام
اولدو بو بیر جلوه ده کل جهـــان
ذره صفت گون ایشیغیندان عیان
ایسته دی ائتسین اؤزونو آشــکار
غیب و شهود عالمینه هر نـه وار
دیشره چیخیب پرده دن ائتدی نظر
دان سوکولوب اسدی نسیم ســـحر
کئچدی قرانلیق گئجه اولدو گونوز
صورتی هر گؤزگوده گؤستردی اوز
کون و مکاندیر اوزونون سایه سـی
سایه سیدیر مایه لرین مایه سـی
جـمله اودور غیـر قـیوداتــدیـر
وحـدتـی اســقاط اضافاتــــدیر
صرف حقیقت کی اولور آشکار
گؤزدن ایتر نام و نشان هر نه وار
نه گون و نه آی و نه اولدوز قالیـر
پرده نی سالدی یئنه یالقیز قالیـــــر

About Author