محکوم به اطاعت !

بقلم: وحید خدادادی

بالاخره زمزمه‌هایی که مدت‌ها به گوش می‌رسید، در روز پنجشنبه ۸ دی ماه تحقق یافت و علی صالح آبادی از ریاست کل کنار رفت تا محمدرضا فرزین رئیس بانک مرکزی شود. اهمیت وضعیت کنونی نرخ ارز باعث شد که اولین برنامه فرزین نیز در بانک مرکزی، مربوط به این موضوع باشد. به طوری که رئیس‌کل جدید بانک مرکزی در نخستین اظهارات خود با بیان اینکه سیاست ما سیاست تثبیت نرخ ارز خواهد بود، قیمت دلار نیمایی را ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام کرد. این اظهارات در حالی اتفاق می افتد که برکمتر کسی پوشیده است که تغییرات و اقداماتی از این دست شاید در یک بازه زمانی بسیار کوتاه نه باعث کاهش که توقف افزایش قیمت ارز می شود و بعضا به قصد منحرف کردن افکار عمومی صورت می گیرد اما در درازمدت اقتصاد کشور و در نهایت مجموعه بانک مرکزی نیازمد اقدامات اساسی و ریشه ای برای بهبود وضعیت فعلی می باشد. روسای بانک مرکزی محکوم به اطاعت از دولت هستند و اگر این کار را نکنند عزل می‌شوند و نمونه آن را بارها دیده ایم. بی شک تا اقداماتی که در ادامه به صورت اجمالی اشاره خواهیم کرد صورت نگیرد، هر تلاشی برای پایین تر آوردن قیمت ارز و بهبود اقتصادی بی اثر خواهد بود و به این می ماند که شما دندان درد شدید به جهت کرم خوردگی آن دارید و به خوردن قرص ژلوفن اکتفا کنید. بی شک نه فرزین و نه هیچ اقتصاددانی قادر به معجزه نیست، وقتی قرار باشد که بانک مرکزی به دستور دولت و برای جبران کسری بودجه به دستگاه چاپ پول تبدیل شود و مدام نقدینگی ایجاد نماید.
بی شک نرخ ارز در ایران تابع عواملی نظیر تحریم‌، رشد بالای نقدینگی، مداخلات دستوری در قیمت‌گذاری، انحصار شدید بنگاه‌های تولیدی، رشد پایین اقتصادی، نرخ تورم و انتظارات تورمی بالا می باشد. به عبارت ساده تر در وهله اول ما نیازمند عادی سازی روابط با نظام اقتصادی بین الملل و انجام هر چه سریع تر توافق هسته ای هستیم. اقداماتی از این دست در کنار قبول اف ای تی اف و حفظ استقلال بانک مرکزی می تواند تا حدودی اوضاع قمر در عقرب را سامان دهد. وقتی تدابیری برای این موارد اندیشیده نشود سیاست هایی نظیر ارز نیمایی، شیمایی و … بیشتر باعث پیچیده شدن اوضاع خواهد شد. دولت برای حل معضل کسری بودجه، بانک مرکزی را مکلف کرده تا به نوعی در بازار ارز دخالت کند و از طرفی با چاپ پول بدون پشتوانه مشکلاتش را حل نماید و هر دو این سیاست ها منجر به ایجاد تورم خواهد شد. صالح نیا، فرزین و هزار نفر دیگر را هم که شما ردیف کنید و تمام اساتید دانشگاه ها را به تعبیر آقای رئیس جمهور به خط کنید، نتیجه لازم تحصیل نخواهد شد. آمارهای منتشره از سوی نهادهای ذیربط در رابطه با وضعیت اقتصادی کشور، میزان کسری بودجه، شاخص فلاکت، اوضاع نگران کننده ای را در پیش روی کشور ترسیم می کند و تیم مذاکره کننده هم به هر دلیلی نشان داده که توان انجام مذاکره را ندارد. لذا بایستی تدبیری جدی و فوری در رابطه با مذاکرات هسته ای انجام داد و با حل مشکلات خارجی می توان به قدم های بعدی یعنی حفظ استقلال بانک مرکزی و خارج کردن آن از ید قدرت دولت تصمیماتی اندیشید

About Author

وحید خدادادی

See author's posts