مجالس حسینی؛ از شورِ عزاداری تا شعورِ عاشورایی

آیین‌های عزاداری برای امام حسین(ع) در طول قرن‌ها، فراتر از یک سنت مذهبی، به بستری برای انتقال مفاهیم دینی، فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده‌اند. این مراسم در کنار حفظ پیوند عاطفی جامعه با واقعه عاشورا، نقش مهمی در تبیین ارزش‌هایی همچون حق‌طلبی، مسئولیت‌پذیری، بصیرت و آگاهی ایفا می‌کنند؛ ارزش‌هایی که همچنان در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان جایگاه ویژه‌ای دارند.

با این حال، تداوم اثرگذاری مجالس حسینی نیازمند توجه به اهداف و کارکردهای اصلی آن است. عزاداری زمانی می‌تواند در انتقال پیام عاشورا موفق باشد که در کنار شور و احساس، به معرفت‌افزایی، آگاهی‌بخشی و پرهیز از آسیب‌ها و انحرافات نیز توجه شود.

دوری از غلو و تحریف، ضرورتی انکارناپذیر در عزاداری‌های حسینی است

حجت‌الاسلام محمود هادی، کارشناس مذهبی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه مجالس عزاداری امام حسین(ع) باید بر پایه دو عنصر «شور» و «شعور» شکل گیرد، اظهار کرد: شور حسینی بیانگر عشق و دلبستگی به اهل‌بیت(ع) و شعور حسینی ناظر بر عقلانیت و آگاهی است. هرگاه یکی از این دو عنصر در مراسم عزاداری کمرنگ شود، اهداف اصلی این مجالس محقق نخواهد شد؛ چراکه شور بدون آگاهی می‌تواند زمینه‌ساز انحراف باشد و عقلانیت بدون عشق و عاطفه نیز روح عزاداری را تضعیف می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه مجالس حسینی باید به افزایش آگاهی دینی و بصیرت مخاطبان منجر شود، گفت: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های یاران امام حسین(ع) برخورداری از بصیرت بود و این ویژگی باید در عزاداری‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد. معرفت‌افزایی از دیگر کارکردهای مهم این مجالس است همچنین شناخت اهداف قیام عاشورا، آشنایی با سیره اهل‌بیت(ع) و درک جایگاه امام حسین(ع) از جمله موضوعاتی است که باید در برنامه‌های عزاداری مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به آسیب‌های موجود در برخی مجالس عزاداری تشریح کرد: دوری از تحریف، انحراف و مطالب فاقد پشتوانه دینی از مهم‌ترین ضرورت‌های عزاداری‌های حسینی است. گاه برخی تحریف‌ها موجب کمرنگ شدن حقایق عاشورا می‌شود و بیان مطالب غیرمستند نیز می‌تواند به جایگاه دین و مذهب آسیب برساند. تبیین صحیح آموزه‌های دینی و توجه به قرآن و معارف اهل‌بیت(ع)، باید از محورهای اصلی مجالس عزاداری باشد.

عزاداری‌های محرم باید پیام عاشورا را به نسل‌های آینده منتقل کند

حجت‌الاسلام ناصر فروهی، کارشناس دینی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اهمیت عزاداری برای امام حسین(ع) اظهار کرد: نهضت عاشورا دارای ابعاد مختلف معنوی، عقلانی و عاطفی است و برگزاری مراسم عزاداری می‌تواند زمینه‌ای برای انتقال مفاهیم عمیق این واقعه به نسل‌های مختلف باشد. چراکه بُعد عاطفی عزاداری، بستری مناسب برای آشنایی بیشتر جوانان با پیام‌ها و آموزه‌های عقلانی و معرفتی عاشورا فراهم می‌کند و از این جهت، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ دینی دارد.

وی با بیان اینکه سوگواری برای سیدالشهدا(ع) از سنت‌های ریشه‌دار در سیره اهل‌بیت(ع) به شمار می‌رود، گفت: پس از واقعه کربلا، عزاداری مهم‌ترین راه برای حفظ و انتقال پیام آزادگی، ایثار و حق‌طلبی عاشورا به نسل‌های بعدی بوده است. این سنت در طول تاریخ استمرار یافته و متناسب با شرایط زمان، شیوه‌ها و ابزارهای مختلفی برای برگزاری آن به کار گرفته شده است.

وی با تأکید بر ضرورت آسیب‌شناسی مراسم عزاداری خاطرنشان کرد: عزاداری نباید به انجام اعمال نادرست یا ایجاد مزاحمت برای دیگران منجر شود، زیرا چنین رفتارهایی با اهداف و پیام‌های نهضت عاشورا سازگار نیست.

این کارشناس دینی رعایت حقوق شهروندان، حفظ آرامش عمومی و توجه به شئون عزاداری را ضروری دانست و افزود: تعدد هیئت‌ها و دسته‌های عزاداری می‌تواند زمینه مشارکت گسترده‌تر مردم را فراهم کند، اما برگزاری این مراسم باید همراه با نظم، امنیت و رعایت حقوق دیگران باشد.

انتهای پیام

About Author

وحید خدادادی

See author's posts