حاجي زين العابدين مراغه‌اي آذربايجان و ايراندا ايلك روماني يازماقلا[۱]، مدنيت تاريخينده آدي حك اولموشدور.
زين العابدين ۱۲۵۵ ق ايلينده ساوجبلاغ- بوگونكو ماهاباد- شهرينده دونيايا گليب، سونرا اردبيله و داها سونرا مراغايا كؤچوب، اورادا قالير.
آنجاق ياشاييشي بئله مستبد حاكيم لرين اولدوغوندان چتين گؤروب قافقازا كؤچور.
او تجارتله كئچينيب، بير زامان تفليسده قالير. سونرا كريمه ايالتينه و داها سونرا استانبولا كؤچمه‌يه مجبور قالير.
روس ايله عثمانلي دؤيوشونده يالتا شهرينه گئديب، روسيانين امپراتورو يانيندا حؤرمت قازانير و بير ايرانلي تاجيركيمي تانينير.
حكومت طرفيندن اونو روس تابعليگينه گؤتورورلر. استانبولدان قادين و اوشاقلاريني روسيايا گتيريب، آسايشده عؤمور سورور.
آنجاق وطنه علاقه‌سي گونو گوندن آرتيب و يازديغي اثرلرينده و مكتوبلاريندا وطن سئوه‌رليگي تبليغ ائدير.
مراغه‌اي نين شاه اثري «ابراهيم بيگ سياحت نامه‌سي[۲]» ديركي ايرانين مشروطه اينقيلابيندا درين ائتكي بوراخميشدير.
او، بو اثرينده قانونون گره‌كلي‌گي حاققيندا ده‌يرلي دوشونجه‌لر، فيكرلر ايره‌لي سورموش، اوروپادا اولان قانونلاري ايرانداكي قانونسوزلوقلارلا مقايسه ائدره‌ك، خلقيني استبدادا قارشي مبارزه‌يه چاغيرميش و قانون ياراتماغي لازيم بيلميشدير.
مراغه‌اي روسيادا چوخ قالا بيلمير. اوره‌يي وطن اوزاقليغينا دؤزه بيلمير.
نهايت مكه‌يه گئتمك باهاناسيلا، توكان و حجره‌سيني اوجوز ساتاراق استانبولا گئدير و اورادان مكه‌يه گئديب، داها بيرده روسيايا دؤنمور.
عؤمرونون آخيرينه قده‌ر توركيه‌ده قاليب و ايرانين اينقيلابي غلبه چالماق اوچون قلم ايله چاليشير.
او، ۱۳۲۸ هـ ايلينده استانبولدا دونياسيني ده‌ييشير.[۳]
مراغه‌اي‌نين اثري دونيانين مختلف ديللرينه چئوريليب و دفعه‌لرله باسيليبدير.
اونون سياحت نامه‌سي يئني اوروپا ساياغي رومان ساييلاراق، فارس ادبياتيندا ايلكين رومان تانينير و اجتماعي- سياسي تنقيدلرله دولودور.
ديل جهتيندن فارسي يازميشسادا، تورك يازي قايدالاري اوندان ساخلانميش و تورك اولدوغونا يئر به يئر يازيلاريندا فخر ايله توخونموشدور.[۴]
۴) حاجي زين‌العابدين مراغه‌اي، سياحت نامه ابراهيم بيك، به كوشش محمدعلي سپانلو، تهران، ۱۳۶۴٫
۱) بو اثر، پروفسور حميد محمدزاده‌نين همتي ايله آناديليميزه چئوريلميش و «يول» درگيسينده چاپ اولموشدور.
پروفسور محمد زاده‌نين ده يرلي ايضاحلاري چوخ آچيق و علمي اولاراق، اثرين داها فايدالي اولماسينا يارديم ائتميشدير.
۲) سيد جواد طباطبائي، مكتب تبريز و …، همان، ص ۴۹۲٫
۱) مير جلال، ۲۰ عصر آذربايجان ادبيياتي، باكي، ۱۹۶۹، ص ۲۵۷٫
About Author
پست های مرتبط
ادای احترام سران قوا و مسئولان ارشد کشور به پیکر امام شهید
تصاویر دیده نشده از شهید آل‌هاشم
کاریکاتور روز/ کنترل تخلفات ساختمانی در تبریز به کمک پهپاد