اختصاصی ساقی آذربایجان/ وحید خدادادی
وقتی شهر زیر آوار ناکارآمدی مدیریتی، توسعه نامتوازن، تراکم‌فروشی و بحران خدمات‌رسانی له می‌شود، شنیدن ادعاهای بزرگ از زبان مدیران شهری نه تنها مایه تعجب، که نمک پاشیدن بر زخم کهنه شهروندان است. یعقوب هوشیار زرنقی، شهردار تبریز، در تازه‌ترین اظهارات خود خواستار مکاتبه با رئیس‌جمهور برای بررسی الحاق شهرهای سهند، باسمنج، سردرود و شهریار به تبریز شده است؛ ادعایی گزاف که بیش از آنکه برسبیل عقلانیت مدیریتی باشد، یادآور پروژه‌های فرمایشی و دور از واقعیت‌های عینی کلان‌شهر تبریز است.
از فرار از عدالت محلی تا اشتها برای بلعیدن شهرها
ماجرا زمانی تناقض‌آمیزتر و تأسف‌بارتر می‌شود که به عقب بازگردیم و نگاهی به مصوبه اخیر اعضای شورای شهر تبریز بیندازیم. اعضای شورا به دلیل عدم رعایت عدالت توسعه‌ای و توزیع ناعادلانه امکانات در سطح شهر و مناطق الحاقی پیشین، طرح الزام شهرداری به تدوین برنامه جامع توسعه محلات الحاقی را به تصویب رساندند. و اما جالب‌توجه اینکه، دقیقاً چه کسی منتقد اصلی این طرح و عدالت‌طلبی شهری بود؟ بله؛ شخص شهردار تبریز! این تناقض آشکار، پرسش تلخی را پیش روی افکار عمومی و ناظران مدنی می‌گذارد: شهرداری که در پوشش خدماتی، رفع محرومیت و تامین زیرساخت‌های مناطق و روستاهای فعلی الحاقی درمانده و کارنامه قابل دفاعی ندارد، با چه منطق و توجیه کارشناسی خواستار الحاق شهرهای بزرگ و پیرامونی به تبریز است؟ آیا این جز فرار به جلو و سرپوش گذاشتن بر ناکارآمدی‌های سیستماتیک در مدیریت مناطق موجود است؟
تفرقه بینداز و حکومت کن؛ تخصص مدیران پشت میزنشین؟
به نظر می‌رسد آقایان در مدیریت شهری، بیش از آنکه در حوزه عمران، ترافیک، بافت فرسوده و توسعه پایدار تخصص داشته باشند، متبحر در اجرای کهنه‌ترین سیاست‌های استعماری یعنی تفرقه بینداز و حکومت کن هستند. طرح این‌گونه مباحث نسنجیده، پیش از آنکه دستاوردی عمرانی داشته باشد، گسل‌های اجتماعی، سیاسی و جغرافیایی میان تبریز و شهرهای پیرامونی را فعال می‌کند.
بزرگ شدن بی‌رویه و شتاب‌زده تبریز بدون پشتوانه آمایش سرزمینی، نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه بحران‌های ساختاری این کلان‌شهر را صدچندان می‌سازد. آسیب‌های شدید اجتماعی، از هم‌گسیختگی بافت‌های فرهنگی و هویت شهری شهرهای هدف الحاق، فلج شدن شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، بحران آب، افزایش حاشیه‌نشینی و تشدید چالش‌های زیست‌محیطی، سوغات شوم این مگاپروژه‌های کاغذی است که شهرداری تبریز بدون کوچکترین مطالعه ژرف‌نگرانه‌ای به دنبال کلید زدن آن است.
خشم منطقه و پاسخ قاطع مسئولان محلی
طبیعی است که چنین رویکرد تمامیت‌خواهانه و غیرکارشناسی، با واکنش فوری و شدید مقامات محلی روبه‌رو شود. موضع‌گیری‌های تند و صریح امام جمعه و فرماندار اسکو در برابر این اظهارات مداخله‌جویانه، گواهی روشن بر این حقیقت است که شهرهای اطراف، طعمه‌های آماده‌ای برای جبران کسر بودجه، تراکم‌فروشی و زمین‌خواری‌های کلان‌شهر تبریز نیستند و مدیران این شهرها اجازه نخواهند داد استقلال اداری و هویت مدنی مناطق‌شان قربانی توهمات توسعه‌طلبانه مدیران تبریزشود.
النهایه تبریز نیازمند شهرداری است که به جای نامه‌نگاری‌های تبلیغاتی با پاستور برای الحاق شهرها و بزرگ کردن جغرافیای ناکارآمدی، به داد کوچه‌پس‌کوچه‌های خاکی، بافت فرسوده، اتوبوس‌های فرسوده و محلات محروم خود تبریز برسد. آقایان وقتی نمی‌توانید تبریز را اداره کنید، اشتهای بلعیدن پیرامون را سرکوب کنید؛ صندلی شهرداری جای رویاپردازی‌های سیاسی نیست و جز دامن زدن به اختلافات و تفرقه افکنی های بی مورد هیچ دستاوردی ندارد
About Author
پست های مرتبط
تعارض مصرف برق
توهم عصمت ساختگی در میانه آوار تخلفات
بازخوانی کرامت زن در آینه سیره آل‌محمد