با بحرانی شدن وضعیت دریاچه اورمیه ، نگرانی عمومی از این موضوع شدت یافته و دلسوزان فعال در منطقه به هر شکلی درصدد جلب توجه مسئولان برای اقدام فوری در این مورد هستند. در این بین برادر شهید گرانقدر آقای اصغر خلیل پور نهر نامه ای خطاب به استانداران آذربایجان شرقی و غربی نوشته که حاوی نکات قابل توجهی است که عینا جهت استحضار تقدیم می گردد:
به نام خدا
استانداران محترم آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی ( آقایان دکتر بهرام سرمست و دکتر رضا رحمانی )
موضوع نامه:
یک. ابراز نگرانی از احتمال ایجاد موانع و تهدید بر سر راه توسعه و پیشرفت آذربایجان با بحران خشکی دریاچه ارومیه.
دو. تشکیل کارگروه تخصصی بررسی تبعات خشک شدن دریاچه ارومیه بر اقتصاد استان. سه. برگزاری همایش ملی دریاچه ارومیه و اقتصاد آذربایجان.
رونوشت برای آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی: روسای محترم مجامع نمایندگان مردم شریف آذربایجان شرقی و غربی در مجلس شورای اسلامی. اداره کل صمت آذربایجان شرقی و غربی. اتاق بازرگانی تبریز و ارومیه. خانه صنعت معدن تجارت آذربایجان شرقی و غربی. انجمن مدیران آذربایجان شرقی و غربی. دانشگاههای ملی تبریز و ارومیه.
با سلام و تقدیم احترام و ابراز نگرانی از وضعیت وخیم دریاچه ارومیه و تاثیر مستقیم و خسارت بار آن بر اقتصاد استان های آذربایجان شرقی و غربی.
امابعد: عمق فاجعه و مصیبت تلخ و گزنده خشک شدن عنقریب دریاچه ارومیه را باید جدی بگیریم. بطوری که کارشناسان محترم عمق فاجعه را به صراحت و به شکل علمی و فنی و با روش های درست بیان نمایند تا در نزد مردم و مسئولان استان های درگیر و کشور، آگاهی بزرگ ایجاد بشود تا مشارکت جدی در برنامه های نجات دریاچه بکنند، البته منظور این نیست که بخواهند مردم را بترسانند، بلکه جامعه را آماده مقابله منطقی و علمی و فنی، با بزرگترین و خسارت بارترین تهدید تاریخ ایران نمایند، تا تدبیری فوری برای وضعیت فعلی دریاچه و استان های آذربایجان شرقی و غربی اندیشیده بشود.
آقایان دکتر سرمست و دکتر رحمانی
خدا شاهد است از بابت دریافت اخبار نگران کننده مربوط به احتمال خشک شدن دریاچه ارومیه، نه شب داریم و نه صبح و باید هم همینطور باشد. چرا؟ چون، ایران را و آذربایجان را و انسان ها را و محیط زیست و حیات جانوری و امنیت غذائی مان و آب و منابع طبیعی مان را دوست داریم و به آنها متعهد و مسئول هستیم. آری آینده آذربایجان و ایران از این مسیر در میان خطری به شدت بزرگ است. این بحران اگر زود، تند و سریع، مدیریت به مطلوب نجات دریاچه و آذربایجان نشود، قطعا اندوه و غم بزرگ و خساراتی عظیم را بر جانمان و منطقه زندگی مان شاهد خواهیم بود و شرایطی پیش خواهد آمد که نگو و نپرس.
عالی مقامان
مطابق خاطر کارشناسان محترم محیط زیست و سلامت، جان میلیونها آذربایجانی از مسیر بحران دریاچه ارومیه در خطر است و بطور طبیعی در تمام حوزه ها مانع از توسعه و پیشرفت آذربایجان و ایران خواهد بود و بطور قطع، بدترین آسیب تاریخ کشورمان را رقم خواهد زد. اول اینکه، بحران آب و زیست محیطی ایجاد خواهد کرد. بحران در کشاورزی و امنیت غذائی و منابع طبیعی و تلف شدن باغات و کاهش مرتع و دام ایجاد خواهد کرد. جان و مال میلیون ها انسان در مسیر نابودی قرار خواهد گرفت. سبب کاهش جمعیت و تغییر الگوی سکونت خواهد شد. اعتراض های مردمی، تنش های قومی و بروز بیماری های صعب العلاج را عامل خواهد شد. باعث انهدام و تخریب رویش های گیاهی، فرسایش خاک، آلودگی آب، بیابان زائی و نابودی حیات جانوری را به دنبال خواهد داشت. فقر و درماندگی و بحران های اجتماعی را ایجاد خواهد کرد و اینکه در بدترین شکل ممکن، موجب ناامیدی در نزد بخش اقتصادی و فرار سرمایه و اختلال در روند تولید و تجارت و بازرگانی و تدریجا مانع از جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی و مانع اجرای طرحهای توسعه خواهد شد.
استانداران عزیز و بزرگوار
ما می دانیم، شما بطور طبیعی و بر اساس ماموریت استانی و نیز بخاطر شدت علاقه قلبی تان به استان های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، دنبال توسعه و پیشرفت آن هستید و این خیلی خوب هم هست و باید هم باشد و پسندیده هم هست و تلاش های صورت گرفته هم قابل احترام می باشد. اما وقتی هر دو استان مذکور، به شدت در مسیر پرمخاطره ترین تهدید تاریخ کشورمان ( خشک شدن احتمالی دریاچه ارومیه ) هستند و احتمال بالای انتشار این بحران و تهدید به بخش قابل توجهی از استانهای کشور و حتی برخی کشورهای همسایه و همجوار نیز هست، چطور می شود در میان این مخاطره عظیم که بیخ گوشمان قرار گرفته است، بتوانیم دنبال برنامه و تلاش برای توسعه و جذب سرمایه گذاری و پیشرفت منطقه آذربایجان باشیم.
مگر این امکان دارد؟ ظاهراً هیچ عقل سلیمی این را به این شکل نمی پذیرد. یعنی خودمان کار را بر خودمان سخت کرده ایم و کل عملکرد ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه هم از همان ابتدای تشکیل، به شدت مورد سوال جدی افکار عمومی بود و الان هم هست و در جای خودش هم، این ستاد را پاسخگوی عملکرد ضعیف و خسارت بار خود بکنیم. البته در این میان منکر تلاشهای اخیر کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه و رفت و آمد سران عالی کشور از جمله آقای رئیس جمهور به دریاچه ارومیه برای بررسی آخرین وضعیت آن نیستیم.
اینها را باید گفت تا تقدیر و تشکر بشود از همت عالی دبیر محترم کارگروه نجات دریاچه ارومیه و همکاران محترم ایشان. گرچه انتصاب ایشان در روزهائی صورت گرفته است که دریاچه در آخرین رمق های خود قرار داشت و در این فرصت کم هم واقعا نمی شد و نمی شود کار اساسی برای دریاچه کرد. الا اینکه معجزه ای رخ بدهد که ما به آن هم اعتقاد داریم. البته ناامید هم از رحمت الهی نیستیم و نباید هم باشیم.
عالی جنابان
متاسفانه، ایران عزیز ما الان برای نجات دریاچه ارومیه، نه پول کافی دارد و نه آب کافی و نه مدیریت کافی و نه زمان کافی و نه توجه کافی. چرا؟ برای اینکه اولویت اول کشور ما الان، بطور کاملا طبیعی، اتفاقات هسته ای و جنگ با رژیم صهیونیستی و آمریکا شده است و همین ها هم، دریاچه را به اولویت چندم دولت محترم برده است. البته عنایت شخص آقای رئیس جمهور را نمی توانیم نادیده بگیریم و تلاشهای دبیر محترم کارگروه ملی دریاچه ارومیه ( جناب آقای دکتر رحمانی ) هم قابل احترام می باشد. با این وصف اینک چه باید کرد؟ پاسخ عرض می شود، بطور طبیعی، ایران باید دنبال ظرفیت های جهانی برای نجات دریاچه باشد. ما باید قبول بکنیم که در مدیریت نجات دریاچه ارومیه با ظرفیت های داخلی واقعا شکست خورده ایم، آنهم شکستی سخت و خسارت بار و ننگین. متاسفانه ما با همه ادعاهائی که داشتیم، نتوانستیم با ظرفیت های داخلی، کاری بکنیم و این ضعف، در برابر دیدگان مردم ایران و جامعه جهانی واقع شد و موجب شرمساری و خجالت گردید و اعتبار مراکز علمی و اجرائی و اقتصادی ما هم مورد سوال جدی قرار گرفت.
حالیه استدعا دارد لطفا اگر به صلاح می دانید، یک کارگروه تخصصی علمی و فنی از صنعت و دانشگاه و برخی مراکز مهم دیگر و شخصیت های برجسته علمی و فنی و اجرائی، مسئولیت بررسی تمام احتمالات و تبعات ناشی از خشک شدن دریاچه ارومیه بر اقتصاد دو استان آ شرقی و غربی را بر عهده بگیرند. چرا که بزرگترین آسیب ناشی از خشک شدن دریاچه ارومیه بزودی بر اقتصاد دو استان آشرقی و غربی پدیدار خواهد شد. اعتقاد داریم که تمام بخش های اقتصادی استان باید این موضوع را جدی بگیرند و غفلت نکنند. غفلت از این موضوع، قطعا انهدام تدریجی پایه های اقتصاد استان های آ شرقی و غربی را در پی خواهد داشت و تعارف هم با کسی نداریم و باید واقع بین باشیم. زمان هم بسیار کم هست و خطر هم بسیار بسیار بسیار بزرگ و عمیق و خسارت بار.
در خاتمه برای شما آرزوی سعادت و سلامت و بهروزی داریم.
با نهایت قدردانی
اصغر خلیل پورنهر
خیلی عالی، دست تان درد نکند.